Tomaten binnenshuis laten narijpen

Geplaatst op

Onze tuin leverde veel – heel veel – tomaten op. Ze groeiden aan een aantal netjes opgeboden planten in een kleine serre van eigen maaksel die we er na verloop van tijd overheen zetten om ze te beschermen tegen wind en regen en uit lichte frustratie omdat er maar geen blos verscheen op hun wangetjes. Verder doken her en der spontane zaailingen op die zich wild verspreidden over de moestuin en die we maar hun gang lieten gaan. Daar groeiden tomaten aan die in de meeste gevallen op de grond en tussen andere gewassen rijpten. Met een nattere zomer zouden die laatste natuurlijk snel rot zijn geworden, maar nu was dat niet het geval. Een tomatensucces dus. Het werd eind augustus en de tomatenvloed bleef aanhouden. Elke dag kon er worden geoogst. We begonnen ons af te vragen of de massa groene tomaten die aan de planten hing nog wel zou rijpen of we ze allemaal in één keer moesten oogsten en ze binnenshuis laten narijpen. Na wat opzoekwerk besloten we te experimenteren met kleine hoeveelheden, de resultaten daarvan af te wachten en intussen de tomaten nog maar zo veel mogelijk zon en buitenlicht te gunnen. Intussen weten we dat het antwoord op de vraag: ‘Kan je tomaten goed binnenshuis laten narijpen?’ ja luidt, hoewel niet alle op het internet circulerende tips vruchtbaar bleken.

Methode 1: tak of struik in z’n geheel oogsten en ophangen – Niet doen!

Dit bleek een flop. De foto werd gemaakt meteen na het afknippen van de tak. De dag daarop begonnen zowat alle tomaten te rimpelen. Het lijkt erop dat de tak in z’n verlangen om te overleven in extremis vocht aan de tomaten onttrekt en dat wordt dus niks.

tomaten-opgehangen

Methode 2: op een warme lichte plek leggen, bv. een vensterbank – Werkt!

De eerste dagen leek er helemaal niks te gebeuren, maar geduld loont. Op een warm zonnig plekje in je huis worden groene tomaten langzaam rijp. Of het effectief helpt om er een appel of banaan tussen te leggen omdat deze ethyleen afgeven en dat het rijpingsproces versnelt: geen idee, mijn indruk was dat vooral de banaan zelf op die warme plek in sneltempo rijpte.

tomatenvensterbank

 

Methode 3: afgedekt op een donkere, relatief warme plek – Werkt!

Enkele trossen tomaten legden we op krantenpapier in een keukenkastje met ook weer een krant er bovenop. De eerste week bleef alles even grasgroen, daarna gingen de tomaten rustigjes verkleuren. Hiervoor kan je dus kiezen als je een deel van je tomaten zo lang mogelijk wil bewaren.

Methode 4: afgedekt op een donkere koele plek – Werkt!

Rijpen tomaten ook na in het donker én bij lagere temperatuur? Bijvoorbeeld in bakjes in de kelder met krantenpapier er bovenop? Ik vond dit moeilijk te geloven, ik ging ervan uit dat ze rot zouden worden zonder te rijpen, maar het antwoord is ja. Het gaat nog trager dan in een warm keukenkastje, maar het gaat.

Intussen hebben we dus op verschillende plekken in huis narijpende tomaten. Enkele weken geleden werden alle nog groene of rozige tomaten geplukt toen het ernaar uitzag dat er koeler weer op komst was en het wat ging regenen. Om de paar dagen controleren we de tomaten die niet meteen in het zicht liggen. Af en toe halen we er wat – meestal kleine – tomaatjes tussenuit die uitdrogen of bij de steelaanzet bruin worden, maar het verlies is verwaarloosbaar. Om een idee te geven van hoe lang je groen geoogste tomaten nog binnenshuis kan laten rijpen: onderstaande foto is vandaag 9 oktober gemaakt, de tomaten werden enkele weken geleden geplukt. Is de smaak van nagerijpte tomaten even goed? Er is een verschil: de binnenshuis gerijpte tomaten worden over het algemeen niet zo zacht en sappig als de exemplaren recht uit de tuin en hebben daardoor een iets minder volle smaak, maar als je kan kiezen tussen een beenharde en wat waterige supermarkt-tomaat en je eigen kweek, weet je natuurlijk wel wat te kiezen. En ja, je kan ook wecken of chutney maken, maar zelf geven we de voorkeur aan zo lang mogelijk vers als het kan.

tomatenoktober

 

Nieuw! ‘Creativiteit = kracht!’ e-boek

Geplaatst op

creativiteit2Villa VanZelf lanceert vandaag een nieuw telgje: het langere verhaal à la Villa VanZelf. In een blogbericht kan je heel wat informatie kwijt en hou je je publiek op de hoogte van wat er leeft in je organisatie, anderzijds blijft het beperkt in lengte en diepgang. Vandaar het idee om af en toe voor wie het interesseert langere verhalen uit te brengen over specifieke thema’s. Vlot en snel te lezen en voor een heel klein prijsje.

Vandaag brengen we nummer 1 uit! ‘Creativiteit = kracht!’ heeft 32 pagina’s tekst en illustraties en is verkrijgbaar in pdf-formaat. Makkelijk aan te schaffen, geen bomen voor gesneuveld. Na een inleidend hoofdstuk met een korte verkenning doorheen neurologie, psychologie en meer spirituele benaderingen krijg je 34 strategieën voor meer creativiteit in je leven en tot slot een leeslijst met titels in het Nederlands en het Engels die je op weg zet om nog veel meer te lezen.

Tot 15 oktober aan lanceerprijs 4 €, daarna 5 € en blijvend in het aanbod van Villa VanZelf vzw. Bestellen kan door een mailtje naar info@villavanzelf.org en storting van het juiste bedrag op rek. nr. BE45 9731 4485 5689.

 

 

Permacultuurtuin fase 2

Geplaatst op Geupdate op

tuinfase0
Zo wil je het niet, zelfs niet als je Dracula bent of in de jaren 1950 bent blijven steken. Dit fotootje houden we dus bewust klein. Intussen ziet het er heel anders uit.

Wat is er meer geschikt op een onvoorstelbaar hete septemberdag op de valreep van zomer dan een tuinverhaal? Toegegeven, we zijn af en toe een beetje hobbelige tuiniers, ondanks veel goeie wil en voornemens en ideeën zat over permacultuur / voedselbos / gifvrij / bodem respecteren / duurzaam en zelfvoorzienend … Gelukkig kom je ook daarmee al een heel eind. Hiernaast een beeld van onze tuin twee jaar geleden, in zogenaamde fase 0, toen we pas verhuisd waren naar de Villa. Intussen zitten we in fase 2.

 

 

 

img_8448
Het ontbreekt nog wat aan bloemen. Laten we stellen dat dat een streefdoel voor fase 3 is. Intussen zijn we blij met de dahlia’s, reukerwten en goudsbloemen die tussen de bedrijven de kop opsteken.

 

 

img_8475
Zijn dahlia’s geweldig of kitsch? Een beetje van allebei waarschijnlijk. Misschien krijgen we ooit een hele collectie bij elkaar.

 

 

 

img_8478
Echinacea Sunseekers Orange staat er pas, om mooi te kleuren bij de roze echinacea die het al twee jaar op rij prima doet vooraan in de tuin.

 

De eerste prioriteit was een voedseltuin opbouwen. Dat is dit jaar in elk geval prima geslaagd.

img_8500
Wilde kruidentuin met rozemarijn, Griekse oregano, gewone en breedbladige salie, bieslook, tijm, citroenkruid. Elders in de tuin staan muntsoorten, lavas, citroenmelisse en dropplant.
img_8480
De prinsessenbonen hebben veel oogst opgeleverd en zijn aan het eind van hun levenscyclus. Ook in beeld: oesterblad, zeekool, ui, dropplant, kaasjeskruid, (één of andere) kool en een geïmproviseerde tomatenserre.
img_8481
Prei in de groei, in een bedje van smeerwortel en grasmaaisel. De bodem bedekt houden is een onverdeeld succes: geen slakkenvraat en weinig uitdroging op hete dagen. Gieters water zeulen op zomeravonden is in deze tuin overbodig.
img_8482
Kool (maar welke?), een experiment met Szechuanpeper, en snijbiet.
img_8484
Snijbiet is een decoratief succesnummer in de Villa-tuin. Lekker ook, maar niet elke dag. Volgend jaar in toom te houden wegens dit jaar alomtegenwoordig.
img_8483
Courgettes, altijd in het oog te houden om reuzenexemplaren met te veel zaden te vermijden.
img_8485
Misschien leveren deze boontjes ook nog wat op met die ongewone nazomer.
img_8487
Pompoenbrousse, veelbelovend voor herfst en winter, al is op deze foto de potentiële oogst niet te zien.
img_8489
Goed verscholen, wel aanwezig: rode bieten.
img_8490
NIeuwzeelandsespinazieveld (of hoe schrijf je dat?). Deze spinazie heeft een wat vleziger blad dan gewone spinazie, is veel makkelijker te kweken en smaakt net zo goed.
img_8491
Gewoon genieten van de kleurtjes van pompoen en komkommerkruid.
img_8494
Of van een rustig momentje in de hangmat bij de eerder op het jaar aangelegde takkenril. De olijfwilg onder de hangmat staat ongelukkig en krijgt een andere plek in het najaar.

 

 

img_8455
Wat doe je als je buitentomaten het vertikken om te rijpen? Je bouwt er met afvalhout en een plastic zeil een serre over. Missie geslaagd. Ook zomerpostelein (met de ronde blaadjes), te eten als sla, heeft er een plekje gevonden.
img_8476
Intussen zijn er wel overal in de tuin zaailingen van de tomaten opgedoken die ook weer overvloedig oogst geven. Massa’s groene tomaten dus. Nieuwe uitdaging: groene tomaten binnenshuis laten rijpen.
img_8468
Een deel van de tuin is een voedselbosje in wording, of een bostuintje als je wil: een plek met doorlevende eetbare planten en fruit waar je de omstandigheden van een bos nabootst.

 

 

 

 

img_8467
Voedselbosje van de andere kant bekeken. Het doet onder andere dienst als kwekerij voor smeerwortel, dat als mulchplant wordt gebruikt in de moestuin.
img_8496
In het voedselbosje staan onder andere appels, peren en pruimen. Hier met te veel pepermunt op de achtergrond.

 

 

 

img_8495
Succesvolle appelmunt in het voedselbosje. Mooi maar eerder leuk om te hebben dan lekker.
img_8497
De kruizemunt mag dan weer minder bescheiden en heeft gezelschap van eeuwig moes.
img_8499
Om af te sluiten: grote hoeveelheden karton, een onmisbaar hulpmiddel in de permacultuurtuin. Om op onontgonnen terrein de bodem af te dekken en ongewenst gras en onkruid onder te verstikken. Laag compost erop en een seizoen laten rusten tot het karton vergaan is en je erin kan gaan planten. Deze hoop is voor de aanleg van onze toekomstige bessentuin.

 

Alternatieven voor shampoo

Geplaatst op Geupdate op

Eerder schreef ik al over de zogenaamde no-poo-methode om je haar te wassen, wat inhoudt dat je je haar niet meer met shampoo wast, maar het op een alternatieve manier reinigt. Dit om de chemische troep die de gemiddelde supermarkt-shampoo eigenlijk is links te laten liggen en je hoofdhuid de kans te geven haar natuurlijke evenwicht te hervinden. Meestal wordt door adepten van no-poo wassen natriumbicarbonaat – ook baking soda of zuiveringszout genoemd – als alternatief wasmiddel gebruikt, in combinatie met (appel)azijn om na te spoelen en ter vervanging van conditioner.

Op zich is natriumbicarbonaat een krachtige reiniger – wie het goedje ook gebruikt om oppervlakken in bv keuken of badkamer schoon te maken zal dat wel weten – maar enkel deze manier van wassen vind ik op lange termijn niet helemaal bevredigend. Bij langdurig toepassen van de bicarbonaat/azijn-methode lijkt er een soort slijtage-effect op te treden. Je haar voelt minder prettig vlak na het wassen, soms zelfs een beetje plakkerig op je hoofdhuid, en dat is niet zoals het zijn moet natuurlijk. Tijd voor enige variatie!

Hoewel ik natriumbicarbonaat en azijn blijf gebruiken, wissel ik intussen af met twee andere alternatieven, namelijk vaste shampoo en kleipoeder.

fleur-de-shampoing

Vaste shampoo ziet eruit als een zeepblokje. Je vindt het bij Lush als ‘shampoo bars’ in vele geurtjes met ronkende namen en aan de dure kant als je het mij vraagt. Zelf geef ik de voorkeur aan de vaste shampoo van Douce Nature, ‘Fleur de shampooing’, die in enkele varianten bestaat en geen kleurstoffen, actieve synthetische stoffen of petrochemische derivaten bevat. Volgens Douce Nature gaat één blokje vaste shampoo net zo lang mee als 2 flacons gewone shampoo van 200 ml en is het dus een stuk zuiniger en goedkoper in gebruik.

Als je een schuimwolk op je hoofd gewend bent onder de douche is dit wennen. Een shampooblokje schuimt heel spaarzaam, dus als je veel en/of lang haar hebt, kost het een beetje moeite om ervoor te zorgen dat alle plekjes hun portie zeep krijgen. Uitspoelen gaat heel makkelijk, kammen na het wassen valt goed mee. Mijn haar voelt hiermee schoon en luchtig wanneer het droog is, en het is geen wervelende bos statische elektriciteit.

LOGLAVAERDE300G_mainAlternatief nummer 2 is kleipoeder. Klei heb je in vele soorten: wit, groen, bruin, … Over het algemeen wordt het gebruikt voor gezichtsmaskers, maar je kan het net zo goed voor je haar gebruiken. Een tijdje geleden kocht ik als cadeautje voor mijn partner, die altijd blij is met zeepvrije huid- en haarproducten, Logona Lavaerde in poedervorm. Dit is vulkanische bruine zogenaamde ‘ghassoul’ klei die gewonnen wordt in het Marokkaanse atlasgebergte. ‘Ghassoul’ is berbers voor ‘wassen’, de reinigende en zuiverende eigenschappen van deze klei zijn al eeuwen bekend en bijvoorbeeld in hamams wordt ghassoul veel gebruikt. Het zit vol mineralen als kalium, silicium en magnesium, werkt ontgiftend en verwijdert vuil en dode huidcellen. Intussen zijn we allebei enthousiast over het gebruik hiervan als shampoo-alternatief en zijn we verder gaan experimenteren met Naturado Argile Verte, een groene-kleipoeder. Het is zeker mogelijk goedkopere klei te vinden dan deze beide producten van ecologische merken, bv in grotere, merkloze hoeveelheden of als je een Marokkaanse supermarkt in de buurt hebt.

naturado

Hoe gebruiken?

  • Afhankelijk van de lengte van je haar enkele eetlepels poeder in een bekertje mengen met warm water. Ik vul het bekertje ongeveer voor de helft. Het wordt dan geen dikke pap om als masker te gebruiken, maar een vloeibaarder mengsel dat gemakkelijker te verdelen is over het haar en geschikt is voor een snellere wasbeurt.
  • Als je tamelijk droog haar hebt, kan je een koffielepeltje olijfolie of een andere olie toevoegen. Ik hou het op enkele druppels geraniumolie voor de geur, ook andere essentiële oliën zijn geschikt, natuurlijk. Goed roeren, zodat er geen klontertjes meer inzitten.
  • Onder de douche het mengsel over je haar verdelen, even inmasseren en laten werken en goed spoelen.

Femme-fatale-haar zal ik nooit hebben, maar met deze wasmethode kom ik in de buurt van enige illusie van volheid. Doorkammen wanneer mijn haar nog nat is, gaat wat stroef, maar dat heb ik ervoor over. Door de geraniumolie ruikt mijn haar heerlijk, wat dan weer niet gezegd kan worden na een bicarbonaat/azijnwasje. Bij dat laatste is het wachten tot je haar droog is en de lichte azijngeur verdwijnt. Vind je het conditioner-effect toch belangrijk, dan kan je natuurlijk ook na haar wassen met vaste shampoo of klei nog met verdunde azijn naspoelen.

Recent kwam ik op het idee om het kleipoeder ook een keer als gezichtsmasker te gebruiken.

  • Eén eetlepel poeder vermengd met enkele eetlepels water, uit te smeren op gezicht en hals.
  • 10 à 15 minuten wachten tot het goedje begint op te drogen en trekkerig aanvoelt
  • alles zorgvuldig afwassen
  • hydraterende crème of olie smeren.

Resultaat: een fris ogend, zacht velletje en een aangenaam schoon en wakker gevoel. Zeker te herhalen!

 

 

 

 

Workshop ‘Creatiever in het leven staan’ – 27 augustus 2016

Geplaatst op Geupdate op

Forget the big idea. Lots of little ideas. /Austin Kleon

img_3953.jpgCreativiteit is een eigenschap die we allemaal hebben, een instrument om ons te helpen onze verborgen talenten en ongekende kwaliteiten naar buiten te brengen. Jammer genoeg blijft creativiteit dikwijls ongebruikt in onze menselijke toolbox zitten, omdat we er het idee op na houden dat het alleen maar dat zeldzame talent is om een beroemd schilder te worden, een grote roman te schrijven of op het volgende briljante management-idee te komen. Tijdens een  workshop van een dag leer je creativiteit gebruiken als een alledaags maar bijzonder instrument om vlotter, meer spelend en experimenterend in het leven te staan. Door oefeningen, schrijven, muziek, tekenen, gesprek, beweging brengen we een proces op gang waardoor je kan ontdekken welke uitdrukkingsmiddelen je liggen en dat je kan verderzetten na de workshop. We focussen op creativiteit in werk, relaties en alledag. Ervaring, speciale vaardigheden of zogenaamd ‘artistiek talent’ zijn helemaal niet nodig.

Waar? In de ontmoetingsruimte van Het Atelier / Centrum voor Economische Ongehoorzaamheid

Minderbroedersstraat 48 – 3000 Leuven

Wanneer? Zaterdag 27 augustus 2016, van 9.30u – 17u.

Kostprijs: 65 € (te storten op rek.nr. BE45 9731 4485 5689 van Villa VanZelf met vermelding ‘creativiteit 2708’)

Begeleiding: Sandra Roobaert

Inschrijven: via info@villavanzelf.org voor 20 augustus

Meebrengen:

  • matje of deken waarop je comfortabel op de grond kan liggen (eventueel een kussentje als je dat nodig hebt).
  • als het een regenachtige dag is: regenjas/paraplu.
  • een voorwerp dat belangrijk voor je is.

Ben je geïnteresseerd in de workshop, maar past de datum niet voor jou? Als je een berichtje stuurt, krijg je een persoonlijke uitnodiging voor een volgend moment waarop de workshop doorgaat.

Lees alvast over 10 strategieën om meteen extra creativiteit in je leven te brengen.

 

Tuinoogst op het bord (3)

Geplaatst op Geupdate op

Wij dromen over een bessentuin: niet alleen de voor de hand liggende rode bes, framboos en kruisbes, maar ook blauwe bes, Japanse wijnbes, aroniabes of de prachtige bessen van de olijfwilg. Een speeltuin vol gezonde snoepjes om af en toe doorheen te lopen en een handjevol vanaf te halen. Voorlopig nog niet verwezenlijkt. Er moet namelijk eerst weer een stuk tuin veroverd worden op de nog steeds veel te grote grasmat. Tot het zover is staan er alvast wat struiken in potten te wachten op een vaste plek. IMG_8341

Toen ik me afvroeg wat ik met de kleine hoeveelheden bessen die dat oplevert kan doen, behalve ze zonder meer uit de hand op te eten, kwam ik uit op de zogenaamde Budwig-crème of Budwig-pap. Een vriendin gaf me daar een jaar of 10 geleden het recept voor, en dat werd één van die papiertjes die jaren van de ene naar de andere lade verhuizen zonder dat ik er iets mee aanvang (sorry lieve vriendin!).

Maar goed: deze keer beter dus. De Duitse biochemicus Johanna Budwig was één van de eersten om een relatie te leggen tussen de aanwezigheid van bepaalde vetten in het lichaam en kanker. Ze ontwikkelde in de jaren ’50 van de vorige eeuw een dieet dat ondersteunend en zelfs genezend zou werken bij kanker. De basis daarvan is het gecombineerd gebruik van de goede vetten in lijnzaadolie en de eiwitten in kwark of cottage cheese. Voor de rest raadt Budwig aan geen vlees, zuivel (behalve de kwark voor de pap), suiker en geraffineerde producten te eten en des te meer fruit, groenten, volkorengranen en noten. Of haar papje daadwerkelijk een effect heeft bij kanker is nooit bewezen, zelf werd ze met haar eigen dieet wel 94 en tot ze over de 80 was bleef ze nog kankerpatiënten bijstaan.

En dan het papje. Er zijn vele varianten mogelijk, dit is er één. Deze hoeveelheid kan als stevig ontbijt voor één persoon dienen of als tussendoortje voor 2 personen:

1 potje Griekse yoghurt ongesuikerd (als je ‘helemaal Budwig’ wil zijn, moet dat kwark of cottage cheese zijn) van ongeveer 170g

2 koffielepels gebroken lijnzaad

1 rijpe banaan

1 handvol cashewnoten (ongebrand, ongezouten)

1 handvol bessen

1 handvol havermout

zonnebloempitten

Mix de banaan met de cashewnoten in een blender. Dat levert een dikke plakkerige crème op. Meng alle andere ingrediënten erbij. Strooi tot slot de bessen en wat zonnebloempitten erover. Smakelijk!

Maak jij dit ook? Of heb je zo je eigen ontbijtspecials? Deel ze gerust!

Ecologisch reizen, een contradictie?

Geplaatst op

Kan je ecologisch reizen? Volgens Green Evelien is het een contradictio in terminis. Je verplaatsen, zeker over lange afstanden, is sowieso een belasting voor het milieu. Dat klopt natuurlijk, zeker als je na een verre vliegreis ook nog eens voor een 4-sterrenhotel kiest en met een quad over plaatselijke zandwegen gaat scheuren.

Als niet-autobezitters – tenzij je het gebruik van een deelauto ook als autobezit beschouwt – gingen wij tot nu toe met een huurauto op vakantie. Vliegreizen proberen we bewust tot het minimum te beperken, vorig jaar kwamen we met z’n vijven uit op 1 tweepersoonsvlucht binnen Europa, dit jaar zal de teller op 0 staan. Vorig jaar werd onze vakantiebestemming  Schotland, en ook al gingen we niet helemaal tot de echte Highlands, toch ervoer ik de heen- en terugreis als eindeloos, oncomfortabel (files lijken er toch altijd wel wat bij te horen als je honderden kilometers aflegt) en ongezond (de geur van uitlaatgassen die de hete auto binnendringt op volle snelwegen). Dit jaar anders, nam ik me voor.

Niet op vakantie gaan is natuurlijk ook een optie. Als je wil, heb je snel argumenten bij elkaar voor een zogenaamde staycation in eigen huis: vakantie betekent bijkomende stress, organisatie, gezinsconflicten, is duur, er kan vanalles misgaan en wanneer je terugkeert, is de dagelijkse routine extra pijnlijk. Kan allemaal wel waar zijn, maar ik  blijf op vakantie gaan met het gezin vooral als meerwaarde ervaren. Met (bijna) volwassen kinderen in huis is met z’n allen samen dingen beleven geen evidentie meer (ik zie mijn adolescenten nog niet gedwee hun laptops afzetten voor een thuisblijf-vakantie in onze achtertuin). Ik heb vakanties samen altijd aangevoeld als één van de soorten cement die een gezin bij elkaar houden, ook al waren sommige reizen allerminst toonbeelden van peis en vree. De herinneringen die nog altijd worden opgehaald aan reizen van 5 of 10 jaar geleden bevestigen dat. En even uit het gewone stappen en een nieuw stukje wereld ontdekken blijft hoe dan ook een fijne prikkel.

We kozen voor een dubbele formule om iedereen maximaal gelukkig te maken: een weekje stad, en los daarvan een weekje natuur, voor iedereen vrij te beslissen of er al dan niet in één of beide formules werd ingestapt. De stad werd Berlijn, met de trein. Vaak lijkt het erop dat hoe ecologischer je probeert te reizen, des te meer je financieel wordt afgestraft. Genre: vliegtuigtrip voor een habbekrats, treinreis kost een fortuin. Concreet kostte onze treinreis voor 5 personen, waarvan 3 aan jongerentarief (- 25j), 590 € heen en terug. Geboekt ongeveer een maand voor de reis, dus dat had wellicht goedkoper gekund, wel met plaatsreservaties inbegrepen. We kozen bewust niet voor hogesnelheidstreinen, wat de prijs flink drukte. Het betekende wel dat we twee overstappen hadden, maar de aansluitingen waren redelijk en de reisduur was ongeveer 6 1/2 uur. Een technisch defect waardoor we een aansluiting misten kostte op de heenreis een uur vertraging, maar Deutsche Bahn zorgde vlot voor een nieuwe plaatsreservatie op een andere trein en beloofde een gedeeltelijke terugbetaling van onze tickets. Dat dossier is nog lopende, maar ik zie het een vliegtuigmaatschappij niet zo meteen doen, terugbetalen bij vertraging.

Voor de rest: geen files, geen stank, geen oververhitte auto en heerlijk uren lezen en schrijven (dat is dan weer het voordeel van grote kinderen hebben, al heb ik de trein toen ze klein waren ook altijd veel fijner en relaxter gevonden dan de auto).

Eco op onze bestemming: logeren in een appartement, mogelijkheid om afval te scheiden zodra we de deur uitstapten, meestal zelf koken, voornamelijk tweedehands shoppen (waar Berlijn een goeie plek voor is), alle verplaatsingen te voet of met openbaar vervoer. Op vakantievoetafdruk.nl kan je de ecologische voetafdruk van je vakantie berekenen. Wij kwamen er met 87 m²/dag behoorlijk uit, als je weet dat 90 m² per dag beschouwd wordt als een ‘eerlijke’ vakantie en de gemiddelde vakantievoetafdruk per dag voor een Nederlander op 250 m² uitkomt. Voor Belgen zal dat niet veel anders zijn. Diezelfde vakantie met de auto zou ons op 104 m²/dag hebben gebracht.

Onze ‘formule 2’ werd een weekje kamperen in de Hoge Venen. Vervoer: met de deelauto, financieel een stuk interessanter dan een huurauto. Eco: voornamelijk zelf koken, zoveel mogelijk verplaatsingen te voet, een camping met zonnepanelen op het sanitair-blok en strikte afvalscheiding, tot en met metalen dekseltjes en plastic flessendoppen. Toegegeven, dat we daar terechtkwamen was toeval en niet het resultaat van rigoureus opzoekingswerk over het eco-gehalte van campings, maar toch mooi meegenomen. Deze vakantie had een voetafdruk van 65 m²/dag.

Beetje te vergaand al dat rationele gereken voor iets als vakantie? Het is natuurlijk nog altijd de bedoeling dat het doodgewoon leuk blijft en we niet onder schuldgevoelens gebukt hoeven te gaan zodra we onze landsgrenzen overschreiden.  Maar met even stilstaan bij keuzes en kijken waar het anders kan is ook niks mis. Ik vond onze formules zeker voor herhaling vatbaar.