Maand: februari 2014

Geen shampoo meer aan mijn kop

Geplaatst op Geupdate op

Recent zag ik op Facebook een paar YouTube-filmpjes voorbij komen over haren wassen zonder shampoo. Jonge vrouwen met weelderige haardossen die vertelden dat er bij hen geen klodder shampoo meer aan te pas kwam en kijk eens hoe geweldig hun haar eruitzag. Met dan de nodige oh’s en ah’s in de commentaren van diegenen die het filmpje hadden gepost of het op andermans pagina hadden gezien. Dus dacht ik: laat ik maar eens wat schrijven over de zogenaamde ‘no poo’-methode, gezien ik daar zelf een adept van ben.

Want ja, het heeft dus een naam als je shampoo-geheelonthouder wordt. ‘No poo’ staat voor ‘no shampoo’ en gezien de betekenis van ‘poo’ tegelijk ook voor ‘geen rotzooi aan mijn hoofd’. Mensen die de shampoofles bannen, doen dat meestal om een combinatie van redenen: gezondheid, milieu, ontevredenheid over de effecten van allerlei produkten op het eigen haar en de portemonnee. Moeten we nu ook al bang zijn voor wat shampoo? Niet per se, maar toch even een paar feiten. In een Amerikaanse studie uit 2004 werd vastgesteld dat de gemiddelde volwassene elke dag 9 verschillende verzorgingsprodukten gebruikte die een totaal van zo’n 126 verschillende chemische stoffen bevatten. Die hoeven natuurlijk niet allemaal schadelijk te zijn, maar ik raak er toch een beetje van onder de indruk. In shampoo zitten stoffen als: sodium laureth sulfaat (SLS), dimethicon en parabenen.  SLS is een detergent, dus het spul wat de shampoo zo overvloedig laat schuimen. Dimethicon is zoiets als silicone, het legt een olie-achtig laagje over je haren. En parabenen worden gebruikt als conserveer- en bacteriedodend middel. Geen van alle staan ze bekend als erg toxisch, maar SLS staat er wel om bekend dat het de huid en ogen kan irriteren, dimethicon verhindert dat het haar vocht kan opnemen en zorgt dus voor uitdroging en zowel wat SLS als parabenen betreft blijft het onduidelijk of ze nu wel of niet een rol zouden spelen bij het ontstaan van sommige kankers. Een argument voor voorzichtigheid is ook dat je lichaam veel minder verweer heeft tegen schadelijke stoffen die via je huid in je lichaam komen dan bv via voeding. Via je huid komen stoffen namelijk meteen in de bloedstroom. Ze kunnen daar niet worden afgebroken door enzymen, zoals wanneer stoffen via de maag gaan.  In milieu-opzicht is bekend dat de produktie van SLS vervuilend is, dat het het grondwater vervuilt en shampoo zit natuurlijk altijd in plastic flessen die je moet weggooien.

Chemische effecten van producten, het klinkt altijd een beetje als oncontroleerbare hocus pocus. Je mag er nog zoveel over hebben gelezen – de ene zegt dit, de andere dat – uiteindelijk weet je niet wat het doet in je lijf. Wat je wel zelf kan vaststellen, zijn de effecten van shampoo aan de buitenkant. Ik weet niet wat jouw verhaal is, maar persoonlijk had ik toen ik nog shampoo en conditioner gebruikte telkens weer de ervaring dat mijn haar na een wasbeurt een zijdezacht gordijn was dat als een slappe pannenkoek op mijn hoofd lag. Nu heb ik van nature heel stijl en fijn haar – sowieso al een bron van ergernis – en het leek alsof dat met gewoon wassen nog een graadje erger werd. Onhandelbaar en geen enkel volume. Zodra het weer iets meer volume kreeg, was het gelijk ook vet en kon ik weer gaan wassen. Elke vrouw weet dat dit ‘your worst nightmare’ is. Als je bekijkt wat shampoo precies doet, hoeft mijn ervaring niet te verwonderen. Shampoo wast het laagje talg weg dat je hoofdhuid van nature afscheidt, waardoor de hele boel droger en minder ‘gesmeerd’ wordt. Hoofdhuid krijgt het signaal: te droog, en gaat dus meer talg produceren. Daarvan wordt je haar vet, je moet weer wassen en daar heb je de vicieuze cirkel.  Het komt erop neer dat je hoofdhuid deIMG_4449 hele tijd in overdrive werkt.

Het goeie nieuws is dat je dat kan stoppen. Weg met die shampoo en conditioner. Ik stond er een beetje argwanend tegenover maar onder impuls van mijn partner, die al langer van de schuimfles was, begon ik er toch aan zo’n anderhalf jaar geleden. Na wat experimenteren heb ik nu de goeie formule gevonden. Het werkt voor iedereen anders, maar ik geef je mijn perfecte combi mee.

Aan te schaffen voor ‘no poo’-wasbeurt:

een potje natriumbicarbonaat (in Nederland wordt het zuiveringszout genoemd) en een fles appelazijn. Beide zijn in elke reguliere supermarkt te koop (tenzij als je bio-azijn wil, dan misschien niet).

Hoe ga je te werk?

  • schep 2 soeplepels natriumbicarbonaat in een kop en vul aan met warm water
  • goed omroeren tot je een melkige vloeistof hebt
  • zet ook een fles klaar die je voor 1/3 met de azijn hebt gevuld en voor 2/3 met koud water hebt aangelengd
  • maak je haar nat en giet voorzichtig je natriumbicarbonaat-mengsel erover
  • beetje inmasseren, vooral op de haarwortels. Dit is misschien een beetje wennen, in het begin moet je nog afkicken van de gewoonte dat haar wassen gelijk staat met schuim en vraag je je af of je haar zonder schuim wel schoon wordt.
  • haar uitspoelen. Het kan in dit stadium een beetje stug voelen, geen nood, gewoon doorgaan.
  • haar een beetje uitknijpen zodat het meeste water eruit is
  • giet azijnmengsel over je haar, zo veel of weinig als voor jou goed voelt, dit hangt ook af van de lengte van je haar natuurlijk. Ja, het is lekker koud, maar da’s prima om je hersenen een opkikker te geven.
  • beetje inmasseren en eventueel even laten intrekken. Je voelt meteen dat je haar hiervan zachter wordt.
  • goed uitspoelen
  • voor de rest je haar behandelen zoals je gewend bent.

Sommige mensen gebruiken minder natriumbicarbonaat, voor mij werkt het beter met iets meer. Met de verhouding azijn-water kan je ook experimenteren en je kan ook doodgewone huishoudazijn gebruiken. En nee, je haar ruikt niet naar azijn achteraf, bij het opdrogen trekt de geur helemaal weg. Het kan zijn dat je met deze methode even geduld moet hebben in het begin en je niet direct laaiend enthousiast bent. Je hoofdhuid is het namelijk gewend om veel talg te produceren en zal dat nog een aantal weken of maanden blijven doen, zodat je door een wat onevenwichtige fase moet. Volhouden is dan de boodschap!

En hoe staat het nu met mijn eigen haardos? Wel, ik zie er intussen niet uit als een filmster in een shampoo-commercial, mijn haar blijft wat het is natuurlijk. Het voelt wel een stuk beter. Er zit een tikkeltje meer volume in, al blijft dat in mijn geval erg relatief, en ik hoef geen volumeschuim, haarmasker, gel, lak of andere sprays meer te smeren of spuiten.  Ik ben opgelucht dat ik van al die potten en flessen af ben en dat ik met natuurlijke middelen prima voor mezelf en het milieu kan zorgen.

Sandra

Advertenties

‘Terugkeer naar het leven’ – Joanna Macy & Molly Young Brown

Geplaatst op Geupdate op

Ik heb ‘m eindekaft terugkeer naar het levenlijk uit: ‘Terugkeer naar het leven’, van Joanna Macy en Molly Young Brown. Ik had me voorgenomen om er een stuk over te schrijven en daar begin ik nu dus aan, al wordt het naar mijn gevoel geen gemakkelijke klus om dit boek te bespreken. Maar eerst even een aanloop nemen. Een paar maanden geleden nam ik deel aan een weekend ‘innerlijke transitie’. Wat dat is? Voor wie niet weet wat transitie is: in meer en meer steden en dorpen over de hele wereld heb je transitie-initiatieven. Deze stellen zich tot doel een lokale gemeenschap voor te bereiden op een toekomst met minder fossiele brandstoffen, terwijl ze tegelijkertijd een antwoord willen bieden op de problematiek van klimaatverandering. Waar het vooral om draait is het herstel van de lokale veerkracht en gemeenschap en het verminderen van afhankelijkheid op allerlei vlakken.

Innerlijke transitie heeft als doel ons in contact te brengen met beknellende gevoelens (onmacht, apathie, schuldgevoelens, pijn, …) om de benarde toestand waarin de aarde zich bevindt en ons opnieuw in verbinding te brengen met onze natuurlijke omgeving. Het is gebaseerd op het werk van Joanna Macy, een Amerikaanse milieu-activiste die al enkele decennia in de hele wereld actief is en deel uitmaakt van de ‘deep ecology’-beweging.

En zo komen we dus uit bij ‘Terugkeer naar het leven’ (‘Coming Back to Life’), dat Macy samen met psychotherapeute en mede-activiste Molly Young Brown schreef. Macy en Brown houden zich er niet mee bezig de toestand van onze wereld te beschrijven. Via de media worden we trouwens al vaak genoeg om de oren geslagen met de zoveelste olieramp, uitstervende diersoort, bedreigd ecosysteem, ozongat of onheilsvoorspelling. Na een korte inleiding gaan ze er meteen toe over een beeld te schetsen van ‘De Grote Ommekeer’ die nodig is. De drie in elkaar overlopende dimensies daarvan zijn volgens hen:

  • ‘reddingsacties’ ter bescherming van het leven op aarde (campagnes, lobbywerk, actief natuurbehoud),
  • creëren van alternatieve structuren (transitiesteden, anders consumeren, ethische handel, lokale voedselvoorziening, LETS, etc) en ten slotte
  • een cognitieve en spirituele verschuiving in onze waarneming van de realiteit.

Naar deze laatste dimensie gaat vervolgens alle aandacht uit. De meesten van ons staan op dit moment eigenlijk maar wat toe te kijken. Als we al enige pijn zouden voelen om hoe de aarde eraan toe is, dan zijn we er meesters in geworden om het niet te hoeven voelen. Macy en Young analyseren in detail de psychologische en sociaal-economische bronnen voor de verdringing waar we zowat collectief inzitten. Dat gaat van angst voor pijn (onze samenleving heeft een pil voor elke pijn, zodat we niks meer hoeven te voelen), angst om een doemdenker te lijken (‘hou het gezellig, zeg’), angst voor onmacht en schuldgevoelens (‘wat kan ik eraan doen, het overstijgt me’) tot de invloed van massamedia (leeg amusement en prikkels om te consumeren halen de overhand op informatie) en werkdruk (je bezighouden met het lot van de wereld is veel gevraagd als je baan op de tocht staat of je in stress dreigt te verzuipen). Het gevolg van verdringing is dat we in vluchtmechanismen terecht komen, passief worden of burnt out raken. Joanna Macy beschouwt deze houdingen als het grootste gevaar voor de toekomst van de planeet: ‘Ik denk dat van alle gevaren die ons bedreigen – zoals militarisme, vervuiling, overbevolking, uitstervende diersoorten – er geen gevaar zo groot is als onze ontkenning. Dat maakt namelijk dat we niet meer reageren.’ Het goeie nieuws is dat het ook anders kan en dat we het zelf in de hand kunnen nemen.

Lees de rest van dit artikel »