Maand: februari 2014

DROOM!

Geplaatst op Geupdate op

Villa Vanzelf is een project over ecologisch leven en meestal denken mensen daarbij spontaan aan duurzaamheid, energiezuinigheid, afvalbeperking, … al die praktische dingen die er inderdaad ook wel bij horen. Maar ecologie gaat niet alleen over relaties buiten ons en tussen onszelf en daarbuiten, ze heeft ook betrekking op de eerste relatie, namelijk die met onszelf. Daarom staat Villa Vanzelf ook voor:  je dromen onder ogen durven zien en er iets mee doen, werk verrichten waarvan je tot in je haarwortels kan voelen: ‘ja, dit is het helemaal’. Ik gok dat de meesten van ons een job hebben die bij benadering goed voelt. Hij gaat behoorlijk in de richting van onze interesses en we vinden er allerlei dingen in: tevredenheid, bevestiging, trots, het gevoel ergens bij te horen, aan iets bij te dragen en in ons levensonderhoud te kunnen voorzien. Over het algemeen zoeken we niet verder dan dat, want wat wil je: werk is nu eenmaal werk. Als je de vraag stelt: ‘Ervaar je geregeld (laten we zeggen toch minstens één keer per week) passie en ‘flow’ in het werk dat je doet?’, dan komen er denk ik niet zo heel veel ja’s. Moet dat dan? Nee, niks moet, maar het mag wel. Je mag jezelf het recht verlenen om te zoeken wat voor jou echt vreugdevol werk zou zijn. Dat kan tijd vergen, en het kan grote twijfels en angsten oproepen, niet in het minst de angst voor inkomensverlies en falen.

live-your-dreamsOm in staat te zijn om die weg af te leggen moet je een sterke en gezonde verbinding hebben met je persoonlijke natuur. Het is niet genoeg om op een half bewust niveau te weten: ‘dit of dat wil ik wel eens een keer gaan doen en het komt er ooit wel van, maar nu kan het nog niet, want …’. Anderzijds is het meer dan genoeg, te veel zelfs, als je je diepere motivatie hebt erkend en vervolgens jezelf onder druk zet om ze volledig te realiseren ‘want het moet lukken’ en je dan te pletter werkt om vooral te slagen. In het eerste geval kom je net wat adem tekort, in het tweede wil je zo ver springen dat je onderuit gaat. Het moet als het ware net goed zitten: een soort soepelheid in dromen, in actie komen en jezelf respecteren in het ook-maar-een-mens- zijn.

In dat proces zie ik ook een raakpunt met eenvoud. Werk dat helemaal – niet half, driekwart of min of meer – in overeenstemming is met wie je als persoon bent, heeft iets heel eenvoudigs, in die zin dat je energie volledig gefocust is en niet verstrooid wordt in weerstand, onverschilligheid en overbelasting, gevoelens die snel opduiken wanneer werk niet helemaal vervullend is. Het leuke is dat er dan ook nog energie overblijft om verder te kijken dan een avond tv kijken, internetten of fitnessen. Misschien is het een boude stelling, maar ik geloof dat als we erop letten om onze eigen dromen te leven  we meer geneigd zullen zijn ook iets voor de wereld te doen. En omgekeerd: dat als we niet in voeling zijn met onze persoonlijke dromen we niet wezenlijk iets voor de wereld kunnen betekenen. Hoe meer verbondenheid met onszelf er is, des te rooskleuriger ziet het eruit voor de toekomst van onze planeet, denk ik, ook al gaat natuurlijk niet iedereen bedreigde soorten redden of voedselbossen aanplanten. Eerst dus maar even onze eigen ecologie op orde hebben voor we ecologisch bezig willen zijn daarbuiten.

En om er niet helemaal een theoretisch praatje van te maken, moet ik natuurlijk ook iets over één van mijn eigen dromen vertellen. Ik droom ervan om muziek (piano) te studeren en de muziek die ik heb geleerd of gemaakt te delen, op een heel laagdrempelige manier, niet de concertzalen/galajurken-stijl. Een piano is daar niet zo handig voor als een fluit of djembe die je makkelijk kan transporteren, maar daarom hoef ik mijn droom nog niet aan te passen. Misschien slaag ik er ook in om muziek te verbinden met zorg voor de wereld, al is die link nog niet helemaal duidelijk in mijn hoofd.

Sommige dromen hebben een heel lange voorgeschiedenis en bij de mijne is dat absoluut het geval. Ik was 6 toen ik met piano begon, op mijn 17e besloot ik na een periode van twijfel om geen muziek verder te studeren. Ik bleef wel altijd spelen, maar de wens die af en toe de kop opstak om me er alsnog verder in te bekwamen, werd nooit concreet. Tot ik zo’n jaar geleden met veel grotere regelmaat ging oefenen en opnieuw zelf composities begon te maken. Dat was stap 1.

Intussen heb ik stap 2 gezet: ik heb me aangemeld om een toelatingsproef aan het conservatorium af te leggen. Tevoren was ik meestal geneigd om grote dromen stil te houden. Stel je voor dat het allemaal gigantisch zou mislopen en ik voor paal zou staan! Nu heb ik dat niet meer. Mislukken in deze concrete stap behoort tot de mogelijkheden, maar het betekent niet dat mijn droom in dat geval de mist ingaat, ik vind dan vast een andere manier om hem te beleven. Wat is jouw droom? Deel hem, praat erover! Niks is aanstekelijker voor jezelf om vol te houden en voor de ander om ook eindelijk het stof van die half begraven droom te blazen.

Sandra

Advertenties

Geen shampoo meer aan mijn kop

Geplaatst op Geupdate op

Recent zag ik op Facebook een paar YouTube-filmpjes voorbij komen over haren wassen zonder shampoo. Jonge vrouwen met weelderige haardossen die vertelden dat er bij hen geen klodder shampoo meer aan te pas kwam en kijk eens hoe geweldig hun haar eruitzag. Met dan de nodige oh’s en ah’s in de commentaren van diegenen die het filmpje hadden gepost of het op andermans pagina hadden gezien. Dus dacht ik: laat ik maar eens wat schrijven over de zogenaamde ‘no poo’-methode, gezien ik daar zelf een adept van ben.

Want ja, het heeft dus een naam als je shampoo-geheelonthouder wordt. ‘No poo’ staat voor ‘no shampoo’ en gezien de betekenis van ‘poo’ tegelijk ook voor ‘geen rotzooi aan mijn hoofd’. Mensen die de shampoofles bannen, doen dat meestal om een combinatie van redenen: gezondheid, milieu, ontevredenheid over de effecten van allerlei produkten op het eigen haar en de portemonnee. Moeten we nu ook al bang zijn voor wat shampoo? Niet per se, maar toch even een paar feiten. In een Amerikaanse studie uit 2004 werd vastgesteld dat de gemiddelde volwassene elke dag 9 verschillende verzorgingsprodukten gebruikte die een totaal van zo’n 126 verschillende chemische stoffen bevatten. Die hoeven natuurlijk niet allemaal schadelijk te zijn, maar ik raak er toch een beetje van onder de indruk. In shampoo zitten stoffen als: sodium laureth sulfaat (SLS), dimethicon en parabenen.  SLS is een detergent, dus het spul wat de shampoo zo overvloedig laat schuimen. Dimethicon is zoiets als silicone, het legt een olie-achtig laagje over je haren. En parabenen worden gebruikt als conserveer- en bacteriedodend middel. Geen van alle staan ze bekend als erg toxisch, maar SLS staat er wel om bekend dat het de huid en ogen kan irriteren, dimethicon verhindert dat het haar vocht kan opnemen en zorgt dus voor uitdroging en zowel wat SLS als parabenen betreft blijft het onduidelijk of ze nu wel of niet een rol zouden spelen bij het ontstaan van sommige kankers. Een argument voor voorzichtigheid is ook dat je lichaam veel minder verweer heeft tegen schadelijke stoffen die via je huid in je lichaam komen dan bv via voeding. Via je huid komen stoffen namelijk meteen in de bloedstroom. Ze kunnen daar niet worden afgebroken door enzymen, zoals wanneer stoffen via de maag gaan.  In milieu-opzicht is bekend dat de produktie van SLS vervuilend is, dat het het grondwater vervuilt en shampoo zit natuurlijk altijd in plastic flessen die je moet weggooien.

Chemische effecten van producten, het klinkt altijd een beetje als oncontroleerbare hocus pocus. Je mag er nog zoveel over hebben gelezen – de ene zegt dit, de andere dat – uiteindelijk weet je niet wat het doet in je lijf. Wat je wel zelf kan vaststellen, zijn de effecten van shampoo aan de buitenkant. Ik weet niet wat jouw verhaal is, maar persoonlijk had ik toen ik nog shampoo en conditioner gebruikte telkens weer de ervaring dat mijn haar na een wasbeurt een zijdezacht gordijn was dat als een slappe pannenkoek op mijn hoofd lag. Nu heb ik van nature heel stijl en fijn haar – sowieso al een bron van ergernis – en het leek alsof dat met gewoon wassen nog een graadje erger werd. Onhandelbaar en geen enkel volume. Zodra het weer iets meer volume kreeg, was het gelijk ook vet en kon ik weer gaan wassen. Elke vrouw weet dat dit ‘your worst nightmare’ is. Als je bekijkt wat shampoo precies doet, hoeft mijn ervaring niet te verwonderen. Shampoo wast het laagje talg weg dat je hoofdhuid van nature afscheidt, waardoor de hele boel droger en minder ‘gesmeerd’ wordt. Hoofdhuid krijgt het signaal: te droog, en gaat dus meer talg produceren. Daarvan wordt je haar vet, je moet weer wassen en daar heb je de vicieuze cirkel.  Het komt erop neer dat je hoofdhuid deIMG_4449 hele tijd in overdrive werkt.

Het goeie nieuws is dat je dat kan stoppen. Weg met die shampoo en conditioner. Ik stond er een beetje argwanend tegenover maar onder impuls van mijn partner, die al langer van de schuimfles was, begon ik er toch aan zo’n anderhalf jaar geleden. Na wat experimenteren heb ik nu de goeie formule gevonden. Het werkt voor iedereen anders, maar ik geef je mijn perfecte combi mee.

Aan te schaffen voor ‘no poo’-wasbeurt:

een potje natriumbicarbonaat (in Nederland wordt het zuiveringszout genoemd) en een fles appelazijn. Beide zijn in elke reguliere supermarkt te koop (tenzij als je bio-azijn wil, dan misschien niet).

Hoe ga je te werk?

  • schep 2 soeplepels natriumbicarbonaat in een kop en vul aan met warm water
  • goed omroeren tot je een melkige vloeistof hebt
  • zet ook een fles klaar die je voor 1/3 met de azijn hebt gevuld en voor 2/3 met koud water hebt aangelengd
  • maak je haar nat en giet voorzichtig je natriumbicarbonaat-mengsel erover
  • beetje inmasseren, vooral op de haarwortels. Dit is misschien een beetje wennen, in het begin moet je nog afkicken van de gewoonte dat haar wassen gelijk staat met schuim en vraag je je af of je haar zonder schuim wel schoon wordt.
  • haar uitspoelen. Het kan in dit stadium een beetje stug voelen, geen nood, gewoon doorgaan.
  • haar een beetje uitknijpen zodat het meeste water eruit is
  • giet azijnmengsel over je haar, zo veel of weinig als voor jou goed voelt, dit hangt ook af van de lengte van je haar natuurlijk. Ja, het is lekker koud, maar da’s prima om je hersenen een opkikker te geven.
  • beetje inmasseren en eventueel even laten intrekken. Je voelt meteen dat je haar hiervan zachter wordt.
  • goed uitspoelen
  • voor de rest je haar behandelen zoals je gewend bent.

Sommige mensen gebruiken minder natriumbicarbonaat, voor mij werkt het beter met iets meer. Met de verhouding azijn-water kan je ook experimenteren en je kan ook doodgewone huishoudazijn gebruiken. En nee, je haar ruikt niet naar azijn achteraf, bij het opdrogen trekt de geur helemaal weg. Het kan zijn dat je met deze methode even geduld moet hebben in het begin en je niet direct laaiend enthousiast bent. Je hoofdhuid is het namelijk gewend om veel talg te produceren en zal dat nog een aantal weken of maanden blijven doen, zodat je door een wat onevenwichtige fase moet. Volhouden is dan de boodschap!

En hoe staat het nu met mijn eigen haardos? Wel, ik zie er intussen niet uit als een filmster in een shampoo-commercial, mijn haar blijft wat het is natuurlijk. Het voelt wel een stuk beter. Er zit een tikkeltje meer volume in, al blijft dat in mijn geval erg relatief, en ik hoef geen volumeschuim, haarmasker, gel, lak of andere sprays meer te smeren of spuiten.  Ik ben opgelucht dat ik van al die potten en flessen af ben en dat ik met natuurlijke middelen prima voor mezelf en het milieu kan zorgen.

Sandra

Op zoek naar eenvoud

Geplaatst op Geupdate op

Het voelt een beetje gek om zomaar – nu ja, zomaar, er zijn maanden van gesprekken, rondspokende vragen en twijfels, aarzeling en groeiend vertrouwen aan vooraf gegaan – te besluiten om je leven om te gooien. Job uitzwaaien, vertrouwde omgeving verlaten en zo’n 40 km verderop weer neerstrijken, op een plek waar je het eigenlijk helemaal niet kent. Weloverwogen, maar tegelijk een beetje lukraak. Eén van de belangrijkste drijfveren voor die beslissing is het verlangen om een eenvoudiger leven te leiden. Het grappige is: we waren al geen mensen met veeleisende, drukke carrières, we hadden al een tamelijk bewuste en groene levensstijl. Nog eenvoudiger dan, of wat? Daar komt het wel op neer, ja. Allebei kregen we het gevoel nog maar half in de goeie richting te zitten met ons werk, leven en keuzes en zo groeide het verlangen om een tandje hoger te schakelen. Of lager als je wil.

Waaruit bestaat dat verlangen dan? Om te beginnen uit de wens om de komende tijd niet meer voor een werkgever te hoeven werken. In de loop der jaren hebben we ontdekt dat er een grote rijkdom in schuilt om helemaal in voeling te komen met jezelf en de soms grillige wegen van eigen passies en interesses te volgen, zoals je een meanderende rivier volgt waarvan je niet weet waar die zal uitkomen. Dat is moeilijk, want onzeker: zal het plaatje financieel wel kloppen, waar staan we op langere termijn, worden we die nieuwe keuze ooit beu en is er dan nog wel een weg terug … ? Toch, ondanks dat spannende wat niet – misschien nooit – op te lossen valt, weten we dat ons in vaste loondienst invoegen in de missie, plannen en projecten van anderen voorlopig geen optie vormt. Dat de veiligheid en voorspelbaarheid van elke maand netjes hetzelfde bedrag uitbetaald krijgen niet opweegt tegen de altijd weer onvoorspelbare zoektocht om onszelf keer op keer te (her)ontdekken in wie we zijn en hoe we willen groeien.

Verder is er het verlangen om op alle vlakken te vereenvoudigen. Dat komt neer op: dichter bij de natuur. Ook daarin zit iets paradoxaals. Je kan je moeilijk veel natuurlijker plekken voorstellen dan die waar we intussen zo’n 8 jaar hebben gewoond en die we over een paar maanden verlaten: aan een bosrand, in een doodlopende straat. Onze tuin is enorm en vormt de overgang naar het bos. Tegelijk zijn steden niet ver weg: hoop en al 15 km in de ene of andere richting. We krijgen er zowat schuldgevoelens om: hopen mensen benijden ons vast dit bijna aards paradijsje, waarom dan weg willen? Omdat het nu eenmaal nauw verbonden is met de werkplek van één van ons beiden en blijven dus niet tot de mogelijkheden behoort. En omdat ‘the call of the wild’ toch een beetje in onze oren klinkt en we nog eens een eind verderop willen gaan leven, hoewel zowel dat ‘wild’ als het ‘eind verderop’ heel relatief zijn in Vlaanderen.

De plek waar we heen trekken is in elk geval ook erg rustig en biedt veel natuur rondom. Maar net zo goed gaat het om onze innerlijke natuur. Eigenlijk vormt die het uitgangspunt en kompas om onze persoonlijke invulling van eenvoud te ontwikkelen. Eenvoud is veel meer dan de optelsom van geen auto hebben, je eigen groenten kweken en niet te veel spullen hebben. Het is wat kan groeien wanneer je de evidenties achter je laat en niet langer over je leven denkt in termen van zo-is-het-nu-eenmaal. Het is die ongrijpbare energie die gaat stromen wanneer je keuzes begint te maken die helemaal goed zitten en waarvan je voelt: ‘yes, dit ben ik’.

Marc & Sandra

Nog meer lezen over eenvoud? Dat kan hier.

‘Terugkeer naar het leven’ – Joanna Macy & Molly Young Brown

Geplaatst op Geupdate op

Ik heb ‘m eindekaft terugkeer naar het levenlijk uit: ‘Terugkeer naar het leven’, van Joanna Macy en Molly Young Brown. Ik had me voorgenomen om er een stuk over te schrijven en daar begin ik nu dus aan, al wordt het naar mijn gevoel geen gemakkelijke klus om dit boek te bespreken. Maar eerst even een aanloop nemen. Een paar maanden geleden nam ik deel aan een weekend ‘innerlijke transitie’. Wat dat is? Voor wie niet weet wat transitie is: in meer en meer steden en dorpen over de hele wereld heb je transitie-initiatieven. Deze stellen zich tot doel een lokale gemeenschap voor te bereiden op een toekomst met minder fossiele brandstoffen, terwijl ze tegelijkertijd een antwoord willen bieden op de problematiek van klimaatverandering. Waar het vooral om draait is het herstel van de lokale veerkracht en gemeenschap en het verminderen van afhankelijkheid op allerlei vlakken.

Innerlijke transitie heeft als doel ons in contact te brengen met beknellende gevoelens (onmacht, apathie, schuldgevoelens, pijn, …) om de benarde toestand waarin de aarde zich bevindt en ons opnieuw in verbinding te brengen met onze natuurlijke omgeving. Het is gebaseerd op het werk van Joanna Macy, een Amerikaanse milieu-activiste die al enkele decennia in de hele wereld actief is en deel uitmaakt van de ‘deep ecology’-beweging.

En zo komen we dus uit bij ‘Terugkeer naar het leven’ (‘Coming Back to Life’), dat Macy samen met psychotherapeute en mede-activiste Molly Young Brown schreef. Macy en Brown houden zich er niet mee bezig de toestand van onze wereld te beschrijven. Via de media worden we trouwens al vaak genoeg om de oren geslagen met de zoveelste olieramp, uitstervende diersoort, bedreigd ecosysteem, ozongat of onheilsvoorspelling. Na een korte inleiding gaan ze er meteen toe over een beeld te schetsen van ‘De Grote Ommekeer’ die nodig is. De drie in elkaar overlopende dimensies daarvan zijn volgens hen:

  • ‘reddingsacties’ ter bescherming van het leven op aarde (campagnes, lobbywerk, actief natuurbehoud),
  • creëren van alternatieve structuren (transitiesteden, anders consumeren, ethische handel, lokale voedselvoorziening, LETS, etc) en ten slotte
  • een cognitieve en spirituele verschuiving in onze waarneming van de realiteit.

Naar deze laatste dimensie gaat vervolgens alle aandacht uit. De meesten van ons staan op dit moment eigenlijk maar wat toe te kijken. Als we al enige pijn zouden voelen om hoe de aarde eraan toe is, dan zijn we er meesters in geworden om het niet te hoeven voelen. Macy en Young analyseren in detail de psychologische en sociaal-economische bronnen voor de verdringing waar we zowat collectief inzitten. Dat gaat van angst voor pijn (onze samenleving heeft een pil voor elke pijn, zodat we niks meer hoeven te voelen), angst om een doemdenker te lijken (‘hou het gezellig, zeg’), angst voor onmacht en schuldgevoelens (‘wat kan ik eraan doen, het overstijgt me’) tot de invloed van massamedia (leeg amusement en prikkels om te consumeren halen de overhand op informatie) en werkdruk (je bezighouden met het lot van de wereld is veel gevraagd als je baan op de tocht staat of je in stress dreigt te verzuipen). Het gevolg van verdringing is dat we in vluchtmechanismen terecht komen, passief worden of burnt out raken. Joanna Macy beschouwt deze houdingen als het grootste gevaar voor de toekomst van de planeet: ‘Ik denk dat van alle gevaren die ons bedreigen – zoals militarisme, vervuiling, overbevolking, uitstervende diersoorten – er geen gevaar zo groot is als onze ontkenning. Dat maakt namelijk dat we niet meer reageren.’ Het goeie nieuws is dat het ook anders kan en dat we het zelf in de hand kunnen nemen.

Lees de rest van dit artikel »

What’s in a name?

Geplaatst op Geupdate op

Waarom Villa VanZelf als naam? Dat je levensstijl in relatie staat tot de plek waar je woont, is evident. Voor ons vormt de aankoop van een huis en verhuizen het startschot van een andere manier van leven en werken. Een verwijzing naar onze nieuwe stek leek dus logisch. In de Romeinse tijd was een ‘villa’ een buitenhuis voor gegoede families, na het Romeinse tijdperk evolueerde de betekenis en waren villa’s eerder zelfvoorzienende boerderijen, intussen associëren we villa’s met villawijken en biljartgladde gazons.

Onze Villa in Oost-Brabant heeft iets en ook weer niets van die betekenissen. Ze is niet vrijstaand, maar wel landelijk gelegen. Zo veel mogelijk zelfvoorzienend leven is zeker een betrachting, een gemillimeterd gazon dan weer niet. We hadden ons project ook Huisje VanZelf of Hutje-op-de-hei kunnen dopen, maar ecologisch wonen en leven hoeft niet gelijk te staan met kneuterig, weg van de wereld of minimalistisch, dus werd het maar Villa.

‘VanZelf’ was het resultaat van een brainstorm van een dag. Nadat een hele rist namen met referenties naar eco, groen, natuur, aarde, ommekeer en een paar gekke invallen waren opgedaagd en afgekeurd, kwam dit naar boven. ‘Vanzelf’ klinkt naar spontaan en natuurlijke processen. Wanneer je geen obstakels in de weg legt en de natuur, zowel die van mensen als de omringende, haar gang laat gaan, dan gaat het inderdaad – soms, we zijn niet hopeloos naïef – vanzelf.  Met de ‘Zelf’ met hoofdletter leggen we de nadruk op het feit dat leven vanuit je Zelf, je eigen authentieke keuzes en drijfveren, een gezonde basis vormt.

Welkom in de Villa!

Geplaatst op Geupdate op

Halfweg 2014 verhuizen we naar Villa VanZelf, een gezin van 5: 2 ouders, 3 (grote) kinderen en kat. We tekenden onlangs de voorlopige verkoopovereenkomst voor een huis dat bewoonbaar maar op te knappen is, op een rustige plek in het Hageland. Plan:

  • eenvoudig(er) gaan leven
  • ons nieuwe huis ecologisch en duurzaam renoveren
  • een autoloos bestaan (begin 2013 werd onze enige gezinsauto in de prak gereden en we besloten er geen nieuwe te nemen)
  • de koelkast hebben we net op non-actief gezet
  • eigen voedsel kweken of lokaal kopen
  • eerlijk werk gaan doen dat aansluit bij onze passies, liefst nooit meer in loondienst.

Mid-life, horen we al mompelen. Stel veertigers dat genoeg heeft van de ratrace en eruit stapt om wat grasgroen te gaan modderen. Misschien heeft het daar wat van, maar ook weer niet. We hadden ergens een bergtop kunnen gaan opzoeken en er een hutje bouwen, of ons terugtrekken in één of andere goddelijke streek in Frankrijk, maar daar hebben we geen zin in. We blijven dichtbij onze wortels en zijn niet van plan om de deur van de wereld achter ons dicht te trekken in ‘splendid isolation’. We hebben ons altijd al kritisch opgesteld ten opzichte van maatschappelijke structuren en tendenzen, het ecologische heeft er vanaf de start van ons gezin  ingezeten en onze passies volgen loopt als een rode draad door ons leven. Dit project vormt dus de logische voortzetting van al wat voorafging.

En nu dus: Villa VanZelf. We starten deze blog om een persoonlijk verhaal te vertellen over hoe dat nu in de praktijk loopt: ‘ecologisch leven met de glimlach en zonder dogma’s’. Wat er allemaal bij komt kijken, welke keuzes we maken en hoe we ermee omgaan, wat voor werk we gaan doen, hoe het bijna volwassen kinderen vergaat die niet per definitie voor deze manier van leven kiezen.  Tussendoor brengen we verslag uit van relevante literatuur die we lezen, worden we af en toe allicht een keer blij of boos om wat er in de krant staat en in de wereld gebeurt en delen we wat we bijleren over de dingen die ons interesseren. Welkom!