Bevrijd u van uw koelkast!

Geplaatst op Geupdate op

In een keuken heb je een koelkast. Punt. Dat hoort zo. Waar moet je anders met je magneten blijven, toch? Hoe dan ook kunnen de meeste mensen zich een leven zonder koelkast nauwelijks voorstellen. Het lijkt op het eerste gezicht een beetje terugkeer naar de oertijd, of minstens de Middeleeuwen. Zijn er eigenlijk goeie redenen om het zonder koelkast te doen? Toch wel.

  1. Op de eerste plaats vanwege het energieverbruik. In een gemiddeld gezin is de koelkast met zo’n 10 % van het totale elektriciteitsverbruik na verlichting (14 %) de grootste energievreter, hoewel bv een droogkast en een elektrische boiler meer stroom verbruiken dan een koelkast. En dan heb je natuurlijk ook een verschil tussen de nieuwe, zuiniger modellen en onze oude koelkast, die exact dezelfde leeftijd had als ons huwelijk toen we ze van de hand deden (20 jaar om precies te zijn).
  2. Een tweede goeie reden heeft te maken met consumptiepatronen. Wanneer je geen koelkast hebt, word je noodgedwongen bewuster in je aankoopgedrag en je voedselconsumptie.
  3. Ten derde hoef je een koelkast die je niet hebt ook niet schoon te maken. Ik vond het leegruimen van het hele ding en het schoonmaken van alle hoekjes, randjes, roosters en bakjes altijd een beproeving. Het ging steevast ook gepaard met het weggooien van bedorven voedsel.

Maar hoe gaat het nu concreet in de praktijk, zo zonder fridge, réfrigérateur of Kühlschrank?

IMG_4567-001Voor groenten is het hoegenaamd geen probleem als je de soorten die het snelst hun frisheid verliezen of zacht worden – bladgroenten, broccoli, pastinaak, aubergines, champignons bv – de eerste dagen na aankoop verbruikt. Wat robuustere groenten als courgettes, paprika, prei en tomaten blijven probleemloos een aantal dagen vers. Om bewaarkampioenen als kool, knolselder en pompoen hoef je je al helemaal geen zorgen te maken. Soms lees je dat je prei en wortels in een emmertje vochtig zand langer kan bewaren, maar mijn ervaring is dat het zonder zulke maatregelen ook prima kan, dus waarom dan moeite doen? Ik vond ook ergens dat zuiderse groenten als paprika, tomaat, courgette, aubergine sowieso niet in de koelkast thuis horen en langer vers blijven bij wat hogere temperaturen, op voorwaarde dat de lucht voldoende vochtig is. 

Fruit ging in mijn gezin tevoren ook al zelden of nooit de koelkast in, dus daar konden we bij onze oude gewoonten blijven. Of het nu echt klopt dat de meeste fruitsoorten door de ethyleen die ze afscheiden het rijpingsproces van bv groenten versnellen en je ze dus beter niet samen kan bewaren, heb ik niet proefondervindelijk gecheckt. Voor alle zekerheid houden we ze maar gescheiden.

Kaas buiten de koelkast? Lukt ook. Zodra de kaas uit z’n oorspronkelijke verpakking is, kan je hem bewaren in vetvrij papier (gerecyclede en van kruimels ontdane broodzakken zijn heel geschikt) of bijenwasdoek. De kaas droogt niet uit en gaat evenmin schimmelen.  Misschien even bij vermelden dat we meestal eerder harde kaassoorten eten. En kaas heeft eigenlijk ook meer smaak als hij niet door en door koud is. 

Plantaardige melk gaat bij ons in een voldoende hoog tempo op, dus die staat op het rek in de koele gang in de winter en in de kelder in de zomer. Ze krijgt nauwelijks kans om te bederven. Als je koemelk gebruikt, kunnen flesjes van een halve in plaats van 1 liter uitkomst bieden.

Eieren hoeven per definitie niet in de koelkast. Wanneer je eieren koelt, kan je ze wel langer bewaren dan ongekoeld, maar een eierschaal is poreus, waardoor een ei in de koelkast sneller zal uitdrogen en luchtjes kan opnemen. Eieren in de keuken bewaren, waar de temperatuur soms flink kan oplopen, is misschien niet zo’n goed idee, dus zoek een koele plek voor ze.

Roomboter hebben we in een vloot in de keuken staan. Er wordt mee gesmeerd en gebakken, waardoor het verbruik snel genoeg gaat om geen koeling te hoeven. Behalve plantaardige olie en boter komen er geen margarines of andere bak- en braadgriezels ons huis in.

Restjes van maaltijden gaan meteen de kelder in en worden de volgende dag opgegeten. Als vanzelf is daar nog een ecologisch overstapje bijgekomen. Ik vond het een onaantrekkelijke gedachte om voedsel buiten de koelkast in plastic doosjes of afgedekt met plastic te bewaren, dus alles wordt in het oorspronkelijke recipiënt – kookpot, glazen of aardewerken schaal, ovenschotel, … – bewaard en afgedekt met een deksel of bord. Bye bye plastic folie en plastic bewaardozen!

En dan is er nog vlees. Kan je zonder koelkast leven en geen vegetariër of veganist zijn? Ja, dat kan. Vlees bij warme maaltijden wordt maximum twee keer in de week gegeten door sommige gezinsleden en dat wordt zonder uitzondering op de dag van aankoop opgegeten. Zelf ben ik helemaal geen charcuterie-eter, maar bij wijze van compromis met alle andere eters in mijn gezin komt het wel in huis. Heel gedoseerd aankopen en zo kort mogelijk bewaren is hier de boodschap. En misschien klinkt dat een beetje ketters, maar in bereide vleeswaren zit nu eenmaal flink wat bewaarmiddel, dus ook zonder hele koele temperaturen blijven ze wel even vers.

Ten slotte zijn er wat ik ‘rommeltjes’ zou noemen: een flesje sojasaus, andere sausjes, een potje kappertjes, mosterd … Door de manier waarop deze dingen zijn geproduceerd – fermentatie, op oliebasis, in azijn, … – hebben ze vanzelf al een zekere bewaartijd, lijkt me. Vanaf nu worden er geen megapotten mayonaise meer aangekocht – gewoon zelf maken is de boodschap. Voor de rest zijn een stel menselijke zintuigen prima geschikt om houdbaarheid te checken: even ruiken en proeven volstaat.

Over erg bewerkt voedsel (kant-en-klare maaltijden, desserts, fruityoghurt, frisdranken etc) kunnen we kort zijn: koop het niet, dan hoef je het niet te bewaren en je gezondheid zal er ook wel bij varen. En ja, de potten Ben & Jerry’s en de zakken diepvriesfrieten worden door sommige gezinsleden een beetje betreurd. Die zijn nu luxegoederen geworden voor heel af en toe en dat heeft dan ook wel weer iets.

Alles bij elkaar is voor mijn gezin de overstap naar koelkastloos leven behoorlijk vlot gegaan. Behalve dat de elektriciteitsrekening omlaag gaat en de koelkast uitruimen en schoonmaken tot het verleden hoort, is een prettig neveneffect dat we minder voedsel verspillen. Tevoren ergerde ik me er soms aan dat groenten slap werden, want dat behoorden ze volgens mij niet te doen in een koelkast. Dikwijls lag alles maar wat op en door elkaar gestapeld en in combinatie met geopende verpakkingen vond ik het er al snel niet meer aantrekkelijk uitzien. Nu vind ik het leuk om af en toe wat orde te scheppen op het bewaarrek, alles heeft voldoende plaats en je ziet meteen wat snel opgebruikt moet worden. We kopen doordachter aan – dus in plaats van in één keer vier soorten kaas nog maar twee bv. – waardoor de kans verkleint dat er iets moet worden weggegooid. En ten slotte heb je voor voedsel dat in het zicht en ‘mooi’ bewaard wordt meer waardering. Kortom: je koelkast wegdoen hoeft niet te betekenen dat je een groene held bent die moedig last en beperkingen verduurt, maar kan ook gewoon een stukje bevrijding en nieuwe levenskwaliteit brengen.

Advertenties

7 gedachten over “Bevrijd u van uw koelkast!

    Leonie zei:
    22 juni 2014 om 16:16

    Gisteren werd ik door Green Evelien geinspireerd om mezelf te ontdoen van mijn vriezer. Voor het stoppen met mijn koelkast wilde ik toch nog wel wat extra ervaringen lezen. Via google kwam ik uw webiste. Fijn om zo n extra ervaring te lezen en tevens leuk geschreven! Bedankt. Ik ben in nog opzoek naar een koele plek in mijn huis. Hoelang leven jullie nu al zonder koelast en vriezer? Buiten het feit dat je geld en energie bespaart is het idd. leuk om te zien en te gaan ervaren dat je bewuster gaat inkopen. Groeten, Leonie

    […] Bevrijd u van uw koelkast! […]

    […] leven zonder koelkast hebben we al geleerd. Daarover kon je hier en hier en hier eerder lezen. Intussen stellen we het al meer dan een jaar zonder koud zoemding in de keuken en […]

    Thomas zei:
    31 juli 2015 om 16:53

    Geen koelkast is zeer mooi en probeer er ook naartoe te werken. Maar wat als je geen koeler plaatsje vind dan kamertemperatuur in je huis? Ik ga geen kelder hebben in het nieuwe huis dat gebouwd gaat worden wegens de kosten die eraan verbonden zijn. Misschien toch overwegen om een kleine bewaarkelder te laten uitgraven? Al lijkt me dat een heel leven lang een uiterst zuinige koelkast aankopen en elektriciteit via zonnepanelen toch goedkoper? Zeker als je rekening houd met het feit dat het grondwaterpeil in de regio hoog ligt.

    Leven zonder Koelkast – Groene Avonturen zei:
    8 april 2016 om 08:56

    […] De afgelopen dagen speurde ik het internet en facebook af, voor de beste ik-leef-zonder-koelkast tips. De mensen uit de ‘Zelfvoorzienend wonen & Leven’ facebook groep gaven me veel tips en ook had ik veel aan verschillende blogs: wieditleestisvrek, greenevelien, de zelfvoorzieningsbijbel, groenegedachten, de gelukkige eter en villa vanzelf. […]

      sandrotsjka Gereageerd:
      8 april 2016 om 11:16

      Heel fijn! Daar schrijven we het ook voor, missie geslaagd!

    […] Doodeenvoudig deze. In plaats van plastic folie te gebruiken kan je een bord(je) op een schaal, kommetje of kop zetten. Misschien is het even uitkijken dat je dat er niet afstoot in een volle koelkast want vast zit het niet, maar geen koelkast hebben is natuurlijk ook een optie. […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s