Maand: augustus 2014

Leven zonder koelkast in de zomer, kan dat?

Geplaatst op Geupdate op

Onze koelkast ging de deur uit in de winter toen het behoorlijk koud was, en eigenlijk was dat een goed idee. Doordat de temperatuur op de niet verwarmde plekken in huis vanzelf laag was, zorgde dat voor een zachte overgang naar een koelkastloos bestaan. Intussen hebben we al heel wat dagen echt zomerse temperaturen over ons heen gekregen en dan is geen koelkast hebben een heel wat grotere uitdaging. Toch lukt het, met wat aanpassingen en wat extra aandacht en discipline. Hier zijn enkele tips voor wie het wil proberen:

  • Zorg ervoor dat er voldoende luchtcirculatie is in de ruimte waar je je voedsel bewaart. In ons nieuwe huis bleek dat in de kelder niet het geval. Er zitten raampjes in, maar die konden niet open. Oplossing: één raampje vervangen door een frame met kippengaas erin zodat er altijd verse lucht binnenkomt. De temperatuur ligt er ook wat lager door.
  • IMG_5416Terwijl we in de koude maanden ook voedsel op een bewaarrek in de gang konden leggen, blijkt dat in de zomer geen goed idee. De kelder is nu de enige geschikte bewaarplek en het rek staat even leeg.
  • Vergeet zo lang de warme dagen aanhouden kaas in plakjes, tenzij je houdt van slappe, in hun eigen zweet drijvende lapjes. Kies voor hardere kaas in blok, verpak hem in een vetvrije papieren zak en check hem elke dag.
  • Paprika’s: hebben de bedrieglijke eigenschap om er aan de buitenkant mooi, rimpelloos en glanzend uit te zien terwijl ze aan de binnenkant zwarte vlekken beginnen te vertonen (lees: rotten). Uitkijken dus met paprika’s, je kan ze in de zomer niet lang bewaren.
  • Wortels: als ze te droog liggen worden het rubberen dildo’s, is het te vochtig dan krijg je slijmerig moes. In het koudere seizoen vond ik het onnodig, maar nu ben ik toch aan het experimenteren gegaan met een emmertje zand. Concreet: een half emmertje zand uit de doe-het-zelf-zaak, de wortels er rechtop in stoppen tot ze ongeveer de helft in het zand zaten en dan een beetje water erbij gieten. Dat eerste experiment was niet zo geslaagd. Bijna alle wortels kregen namelijk na een paar dagen zwarte vlekken. Die kon je er wel gewoon afschillen en op de smaak had het geen invloed, maar je wil natuurlijk liever geen zwarte-vlekken-wortels. Experiment twee: alleen de puntjes van de wortels in het zand, zodat ze net rechtop kunnen staan, en elke dag een beetje water geven. Dat werkt.
  • Prinsessenboontjes: bij voorkeur de dag van aankoop eten, zeker als het hele dunne boontjes zijn.
  • Andere groenten geven eigenlijk geen specifieke zomerproblemen, behalve dat je ze wat minder lang kan bewaren. In de winter letten we er al op om geen groenten op elkaar te leggen en zeker in de zomer is het belangrijk om voldoende plek te hebben zodat je niks op elkaar, of zelfs elkaar rakend, hoeft te bewaren. Groenten in plastic verpakkingen moeten na aankoop meteen uit het plastic: vocht in combinatie met wat hogere temperatuur = heel snel schimmel.
  • Kan je in de zomer zonder koelkast ook nog vlees eten? Ja. Vlees voor bij een warme maaltijd wordt per definitie op de dag van aankoop opgegeten. Vlees als broodbeleg kan iets langer (met dank aan de bewaarmiddelen in dat spul, laten we daar maar eerlijk over zijn).
  • Eieren: bewaren ook in de zomer zonder koeling, eventueel kan je er minder in één keer kopen dan in de winter.
  • Restjes bewaren kan, maar niet langer dan één dag. Dat kan een beetje vervelend zijn voor zelfgemaakte soep. Niet te veel in één keer maken dus.
  • IMG_5423Zorg voor extra orde en discipline op de bewaarplek. In de zomer kan je je niet veroorloven dat het een zootje van zakjes, potjes en door elkaar liggende groenten wordt. Onze bewaarkast is zo’n open Ikea-kastje met plastic bakken die je erin schuift en dat je vaak in kinderkamers ziet. Eigenlijk doet het prima dienst als ‘koele kast’. Het voedsel zit niet afgesloten, maar ligt ook niet helemaal open en bloot, behalve dan groenten en fruit. En je kan alles netjes sorteren. Een bakje voor zuivel, eentje voor vleesbeleg, eentje voor diverse potjes (sojasaus, kappertjes, etc), … Zo kan je in het oog houden of alles goed blijft en hou je overzicht op wat je allemaal in huis hebt.

Wie houdt van perfect gekoelde drankjes, ijsjes en dergelijke krijgt in de zomer misschien last van nostalgie naar de goeie ouwe koelkast. Hier valt het wel mee. Af en toe komt er zo’n ouderwetse ijsjeswagen met een schel muziekje door onze straat, en als we ons heel erg landelijke dorp uit fietsen is er een paar kilometer verderop wel ergens een terrasje te vinden. En ja, misschien is het handiger om veganist te zijn als je geen koelkast hebt, vooral in de zomer, maar daar valt dit gezin voorlopig niet toe te bekeren. Ons stel tieners vindt leven zonder koelkast en de dingen die ze soms op hun bord krijgen al wel meer dan genoeg invloed van hun ‘onverbeterlijke hippie-ouders’.

Lees ook:

Gelukkig eten zonder koelkast – aflevering 1

Gelukkig eten zonder koelkast – aflevering 2

Bevrijd u van uw koelkast!

Advertenties

Luna’s erfenis – Julia Butterfly Hill

Geplaatst op Geupdate op

Nog een keer een hartversterkend boek gelezen, zo’n boek waar je inspiratie van krijgt en dat een licht gevoel nalaat, ook al is het onderwerp verre van luchtig. In ‘Luna’s erfenis’ brengt Julia Butterfly Hill verslag uit van de twee jaar die ze ononderbroken in een reusachtige sequoia in het uiterste Noorden van Californië doorbracht. Ze noemde de boom, die met een blauw teken was gemerkt om te worden gekapt, Luna en stelde zich tot doel er niet uit te komen voor de bescherming ervan was verzekerd. Luna bevond zich in een gebied waar oeroude bossen genadeloos werden gekapt, waar dorpen als gevolg daarvan bij zware regenval door aardverschuivingen werden bedreigd en waar in het algemeen de macht van het grote geld systematisch leek voor te gaan op het welzijn van mensen, dieren en natuur.

Hill vertelt onderhoudend hoe ze een beetje naïef en toevallig in het activistenbestaan rolde. Op reis met andere jongeren ontdekte ze het gebied en kwam ze voor het eerst in aanraking met zogenaamde boomzitters. Ze werd zo diep geraakt door de schoonheid van de bossen en de verschrikkingen van de leegkap dat ze het vanzelf als haar levenstaak ging zien om hierin een rol te spelen. Ze zocht het basiskamp van de activisten op, werd er totaal niet verwelkomd en kreeg het gevoel dat ze als onwetend groentje alleen maar in de weg liep. De boomzitters waren verbonden met een milieu-organisatie, terwijl zij dat helemaal niet was, en zowat iedereen liet haar verstaan dat ze er niks kon komen doen. Haar opvoeding als predikantendochter kwam plots goed van pas. Van haar ouders had ze namelijk geleerd zich in te zetten voor datgene waar ze in geloofde en zich er niet zomaar door tegenstand of meningen van anderen vanaf te laten brengen. Ze hield dus vol, kon toch een connectie aanknopen met enkele mensen en kreeg op een dag de kans om in de boom te klimmen die ze later Luna zou noemen. Het werd een beangstigende, maar ook geweldige ervaring.

lunas_erfenis_-_julia_butterfly_hillEr was een systeem waardoor telkens één of twee mensen in een boom zaten gedurende enkele dagen en dan werden afgelost door anderen. Aan het einde van het seizoen, wanneer de winter in zicht kwam, keerden de meeste activisten huiswaarts. Dat betekende echter niet dat de bomen dan geen risico meer liepen want het vellen ging ook in het koude seizoen door. Hill vond het volkomen onlogisch om een boom een tijdje te beschermen en hem dan in de steek te laten. Toen er op een bepaald moment geen vervanging voor één van de boomzitters was, bood ze aan om een langere periode – een week, een maand – in een boom te gaan zitten. Zo geschiedde. In december 1997 klom ze de 60 meter naar het platform bovenin de boom, zonder enig vermoeden dat ze pas in december 1999 opnieuw vaste grond onder de voeten zou voelen.

Wat volgt is een afwisselend verhaal. De ene keer gaat het over de puur praktische kant van het leven in een boom: hoe ze het toilet vrouwriendelijker maakt, wat ze eet, hoe ze ervoor zorgt dat ze voldoende lichaamsbeweging krijgt, hoe ze zich beschermt tegen kou, sneeuw en rukwinden in de winter, hoe ze reparaties uitvoert aan de primitieve en krappe behuizing van hout, zeildoek en isoltatietape. Sommige momenten zijn hallucinant of adembenemend: Hill vertelt hoe ze zich urenlang in een storm met rukwinden tot 150 km/uur vastklemde aan de middenpaal van het platform en bad voor haar leven, hoe ze tijdens de eerste winter bevroren tenen kreeg en hoe ze leerde om op blote voeten en zonder klimgordel in Luna rond te klimmen, waardoor ze een diepe gehechtheid aan de boom ontwikkelde.

Daarnaast gaat het ook over de politieke kant van haar actie: geleidelijk kreeg ze lokale, nationale en internationale bekendheid, moest ze omgaan met media, kreeg ze soms meer bezoek dan haar lief was, werd ze door sommigen cynisch afgekraakt en door anderen opgehemeld.

Van het bedrijf dat verantwoordelijk was voor de houtkap in het gebied en dat liefst zo snel mogelijk haar geliefde Luna wilde omleggen had ze het hard te verduren. Houthakkers bespotten en bedreigden haar, er werden helikopters ingezet om haar te intimideren, een gebied in de buurt van de boom werd dagenlang platgebrand, ze werd uit haar slaap gehouden door constant lawaai. Een absoluut dieptepunt van haar actie was toen een mede-activist op de begane grond onder een vallende boom omkwam.

Haar pogingen om contacten te leggen met de directie van het houtwinningsbedrijf werden lange tijd systematisch genegeerd. Uiteindelijk kwam er toch beweging in de zaak en na maandenlange onderhandelingen en met steun van stakende staalarbeiders en internationaal bekende artiesten werd een akkoord bereikt over de bescherming van Luna en andere bomen en bossen.

Er zijn risico’s aan dit soort literatuur: dat het een imponerend verhaal over bovenmenselijk heldendom wordt. Of dat je ongemakkelijk op je stoel gaat schuiven door het sentimentele zweefgehalte. Julia Butterfly Hill (Butterfly is haar activistennaam) weet dat gelukkig allemaal te omzeilen. Door haar manier van schrijven geeft ze de boodschap: ik ben maar een gewoon mens dat in buitengewone omstandigheden terechtkwam en ik deed wat nodig was om daarmee te leren omgaan. Beschrijvingen van angst, pure paniek, leegte en twijfels laat ze niet achterwege. Als lezer ga je ook begrijpen wat haar in staat stelde om die twee jaar vol te maken: enerzijds een onbuigzame koppigheid om voor haar doel te blijven gaan, en anderzijds een diep spiritueel gevoel over haar verbinding met de natuur en wat ze van die laatste kon leren.

Soms ga ik me kleintjes voelen van een boek als ‘Luna’s erfenis’. Wat doe ik eigenlijk? Wat voor verschil maak ik? Moeten we niet met z’n allen gaan actie voeren, beschermen, protesteren, … ? Bij Hill’s verhaal krijg ik dat gevoel niet. Wat ik er wel uit besluit: wees wakker en bewust in plaats van je slaapwandelend te laten leven. Maak de keuzes die voor jou het meest echt en levendig aanvoelen en wees daarin compromisloos jezelf, dan maak je sowieso ergens een verschil. En ook: word niet bitter en bewaar altijd hoop.

Er zijn heel wat filmpjes over Julia Hill te vinden op het internet. Hier is een mooie over ‘hope committed to action’.