Maand: juli 2016

Ecologisch reizen, een contradictie?

Geplaatst op

Kan je ecologisch reizen? Volgens Green Evelien is het een contradictio in terminis. Je verplaatsen, zeker over lange afstanden, is sowieso een belasting voor het milieu. Dat klopt natuurlijk, zeker als je na een verre vliegreis ook nog eens voor een 4-sterrenhotel kiest en met een quad over plaatselijke zandwegen gaat scheuren.

Als niet-autobezitters – tenzij je het gebruik van een deelauto ook als autobezit beschouwt – gingen wij tot nu toe met een huurauto op vakantie. Vliegreizen proberen we bewust tot het minimum te beperken, vorig jaar kwamen we met z’n vijven uit op 1 tweepersoonsvlucht binnen Europa, dit jaar zal de teller op 0 staan. Vorig jaar werd onze vakantiebestemming  Schotland, en ook al gingen we niet helemaal tot de echte Highlands, toch ervoer ik de heen- en terugreis als eindeloos, oncomfortabel (files lijken er toch altijd wel wat bij te horen als je honderden kilometers aflegt) en ongezond (de geur van uitlaatgassen die de hete auto binnendringt op volle snelwegen). Dit jaar anders, nam ik me voor.

Niet op vakantie gaan is natuurlijk ook een optie. Als je wil, heb je snel argumenten bij elkaar voor een zogenaamde staycation in eigen huis: vakantie betekent bijkomende stress, organisatie, gezinsconflicten, is duur, er kan vanalles misgaan en wanneer je terugkeert, is de dagelijkse routine extra pijnlijk. Kan allemaal wel waar zijn, maar ik  blijf op vakantie gaan met het gezin vooral als meerwaarde ervaren. Met (bijna) volwassen kinderen in huis is met z’n allen samen dingen beleven geen evidentie meer (ik zie mijn adolescenten nog niet gedwee hun laptops afzetten voor een thuisblijf-vakantie in onze achtertuin). Ik heb vakanties samen altijd aangevoeld als één van de soorten cement die een gezin bij elkaar houden, ook al waren sommige reizen allerminst toonbeelden van peis en vree. De herinneringen die nog altijd worden opgehaald aan reizen van 5 of 10 jaar geleden bevestigen dat. En even uit het gewone stappen en een nieuw stukje wereld ontdekken blijft hoe dan ook een fijne prikkel.

We kozen voor een dubbele formule om iedereen maximaal gelukkig te maken: een weekje stad, en los daarvan een weekje natuur, voor iedereen vrij te beslissen of er al dan niet in één of beide formules werd ingestapt. De stad werd Berlijn, met de trein. Vaak lijkt het erop dat hoe ecologischer je probeert te reizen, des te meer je financieel wordt afgestraft. Genre: vliegtuigtrip voor een habbekrats, treinreis kost een fortuin. Concreet kostte onze treinreis voor 5 personen, waarvan 3 aan jongerentarief (- 25j), 590 € heen en terug. Geboekt ongeveer een maand voor de reis, dus dat had wellicht goedkoper gekund, wel met plaatsreservaties inbegrepen. We kozen bewust niet voor hogesnelheidstreinen, wat de prijs flink drukte. Het betekende wel dat we twee overstappen hadden, maar de aansluitingen waren redelijk en de reisduur was ongeveer 6 1/2 uur. Een technisch defect waardoor we een aansluiting misten kostte op de heenreis een uur vertraging, maar Deutsche Bahn zorgde vlot voor een nieuwe plaatsreservatie op een andere trein en beloofde een gedeeltelijke terugbetaling van onze tickets. Dat dossier is nog lopende, maar ik zie het een vliegtuigmaatschappij niet zo meteen doen, terugbetalen bij vertraging.

Voor de rest: geen files, geen stank, geen oververhitte auto en heerlijk uren lezen en schrijven (dat is dan weer het voordeel van grote kinderen hebben, al heb ik de trein toen ze klein waren ook altijd veel fijner en relaxter gevonden dan de auto).

Eco op onze bestemming: logeren in een appartement, mogelijkheid om afval te scheiden zodra we de deur uitstapten, meestal zelf koken, voornamelijk tweedehands shoppen (waar Berlijn een goeie plek voor is), alle verplaatsingen te voet of met openbaar vervoer. Op vakantievoetafdruk.nl kan je de ecologische voetafdruk van je vakantie berekenen. Wij kwamen er met 87 m²/dag behoorlijk uit, als je weet dat 90 m² per dag beschouwd wordt als een ‘eerlijke’ vakantie en de gemiddelde vakantievoetafdruk per dag voor een Nederlander op 250 m² uitkomt. Voor Belgen zal dat niet veel anders zijn. Diezelfde vakantie met de auto zou ons op 104 m²/dag hebben gebracht.

Onze ‘formule 2’ werd een weekje kamperen in de Hoge Venen. Vervoer: met de deelauto, financieel een stuk interessanter dan een huurauto. Eco: voornamelijk zelf koken, zoveel mogelijk verplaatsingen te voet, een camping met zonnepanelen op het sanitair-blok en strikte afvalscheiding, tot en met metalen dekseltjes en plastic flessendoppen. Toegegeven, dat we daar terechtkwamen was toeval en niet het resultaat van rigoureus opzoekingswerk over het eco-gehalte van campings, maar toch mooi meegenomen. Deze vakantie had een voetafdruk van 65 m²/dag.

Beetje te vergaand al dat rationele gereken voor iets als vakantie? Het is natuurlijk nog altijd de bedoeling dat het doodgewoon leuk blijft en we niet onder schuldgevoelens gebukt hoeven te gaan zodra we onze landsgrenzen overschreiden.  Maar met even stilstaan bij keuzes en kijken waar het anders kan is ook niks mis. Ik vond onze formules zeker voor herhaling vatbaar.

 

Advertenties

Tuinoogst op het bord (2)

Geplaatst op

Hartje zomer en eindelijk begint het weer zich ietsje meer te gedragen op een manier die dat seizoen waardig is. In de tuin geeft dat een explosie van eetbaars. Makkelijke groeiers zijn sla en snijbiet. Snijbiet hadden we vorig jaar ook al staan. We lieten toen een aantal planten zaad vormen én we zaaiden ook nog extra in de lente, zodat we nu een tuin met hoog snijbiet-gehalte hebben. Besluit: dit jaar ook weer zaad laten vormen, maar volgende lente niet meer bijzaaien. Gewoon de natuur haar gang laten gaan.

IMG_8330Snijbiet is zo’n groente die je – waarom eigenlijk? – wel in de biowinkel aantreft, maar niet in de reguliere supermarkt. Onbekend en onbemind geworden? Lastig houdbaar? Aan het uitzicht zal het niet liggen: snijbiet heeft indrukwekkende groene bladeren en sommige varianten hebben prachtige stelen en nerven in kleuren van felgeel en oranje tot rood. In elk geval: snijbiet is wat voedingswaarde betreft een kanjer, zoals de meeste bladgroenten. De Grieken en Romeinen gebruikten het als medicijn, laxeermiddel en afrodisiacum en ook in de Middeleeuwen werden er geneeskrachtige eigenschappen aan toegeschreven. Met zijn hoge gehaltes aan vitamine K, A en C, ijzer, magnesium, anti-oxydanten en vezels kan je snijbiet naast broccoli en boerenkool zetten, die al langer een hippe superfood-status hebben.  Snijbiet zou volgens sommigen een rol kunnen spelen in het voorkomen van diabetes type 2 en in het afremmen van beginnende Alzheimer. Niet mis!

Snijbietblad heeft een milde smaak en kan rauw in slaatjes, je kan het gestoofd door de aardappelpuree draaien, in een quiche verwerken of doodgewoon even laten slinken zoals spinazie en als bijgerecht eten, eenvoudig gekruid met wat peper en zout. De stelen hoef je niet weg te gooien, je snijdt ze in stukjes en laat ze eerst even stoven omdat ze wat langer tijd nodig hebben om te garen, daarna pas voeg je blad toe dat amper enkele minuten nodig heeft.

Niet te vergeten, en altijd prima om aan snijbiet/slabeheersing te doen in de tuin: een soepje. Snel klaar, leuk voor de lunch als je de eeuwige boterham met kaas beu bent, en ook bij warmere temperaturen ok.

Snijbiet-slasoep

IMG_8334Nodig: een tiental snijbietbladeren met steel / een krop sla / een middelgrote aardappel / een middelgrote ui /olijfolie of roomboter / groentenbouillon / peper

  • was de snijbiet en de sla, houd de snijbietstelen apart en snijd de bladeren en de sla in reepjes
  • schil de aardappel en snijd hem in blokjes
  • schil de ui en snijd hem in stukjes
  • snijd de snijbietstelen in de lengte door en elke helft in kleine stukjes
  • stoof de ui glazig in enkele eetlepels olijfolie of een eetlepel roomboter naar keuze
  • voeg de aardappelblokjes, snijbietblad en sla toe en laat even meestoven
  • voeg water toe tot alle groenten net onder staan en breng aan de kook
  • stoof intussen in wat olijfolie of boter in een apart pannetje de stukjes snijbietsteel
  • laat de soep 10 minuten zachtjes koken en voeg een eetlepel bouillonpoeder of een blokje groentenbouillon toe
  • mix de soep
  • voeg indien nodig nog zout of peper toe
  • voeg enkele lepels van de blokjes steel toe, dat geeft wat ‘crunch’ aan je soep. Als je daar niet van houdt, kunnen de stelen ook gewoon vanaf het begin mee in de soep, ze zijn makkelijk te mixen wanneer ze gaar zijn.

Resultaat: een prachtig groene soep met fluwelige textuur en rijke smaak!

Tuinoogst op het bord

Geplaatst op

Oogsten uit eigen tuin is altijd leuk. Nu ja, wanneer snijbiet, sla en courgettes in hoeveelheden beginnen op te rukken die ver boven de behoeften van je 5-persoonsgezin uitgroeien, slaat wel enige lichte paniek toe. Je creativiteit om een zoveelste recept te bedenken wordt zwaar op de proef gesteld. Het alternatief is 7 dagen op rij courgettesoep. Maar ach, het blijft een luxeprobleem natuurlijk. De voldoening om uit eigen tuin te eten overweegt.

Tussen de bedrijven door 2 receptjes, met look, courgettes, tuinbonen, aardappeltjes, pluksla, salie en munt van eigen oogst.

 

IMG_8326Gegrilde groenten met slaatje

 

Nodig:

krielaardappeltjes / courgette / rode, groene, gele paprika / aubergine / ui / look / sla / pompoenpitten / zonnebloempitten / olijfolie / kruidenzout / paprikapoeder /gedroogde oregano (hoeveelheden bepalen naar behoefte)

 

Voor de gegrilde groenten:

  • halveer de krieltjes ongeschild
  • snijd courgette, paprika en aubergine in middelgrote stukjes
  • snijd de ui(en) in twee en elke helft in dunne maantjes
  • pel één of meer teentjes look en snijd ze in stukjes of pers ze
  • meng alle rauwe groenten in een ruime ovenschotel (niet te hoog opstapelen, anders duurt het heel lang voor alles gaar is), overgiet royaal met olijfolie, voeg paprikapoeder, oregano en kruidenzout toe en meng nog een keer goed
  • zet de schotel in de oven op 180 °
  • schep de groenten om de 15 à 20 minuten even om, voeg indien nodig wat water toe als het geheel te droog lijkt, tot alles gaar is.

Voor de sla:

  • was de sla (hele klus bij sla uit eigen tuin) en snijd ze in smalle reepjes
  • voeg olijfolie, balsamico-azijn en wat kruidenzout toe
  • voeg pompoenpitten en zonnebloempitten toe, of kant-en-klare pitten/zadenslamix
  • meng goed

Ook lekker en ietsje luxueuzer: voeg aan de gegrilde groenten wanneer ze al een beetje gaar worden wat verkruimelde fetakaas toe. Heb je toevallig kerstomaten in je tuin of in huis, dan geven die ook een extra smaakje.

 

IMG_8320Tuinbonensalade en bulgursalade

Nodig:

tuinbonen / rode, groene paprika / tomaten / ui / bulgur / rozijnen / hazelnoten / zonnebloempitten / verse munt / verse salie / kruidenzout /peper (hoeveelheden bepalen naar behoefte)

Voor de tuinbonensalade:

  • dop de tuinbonen en stoom of kook ze 5 minuten.
  • snijd intussen de paprika’s, de tomaten en de ui in stukjes.
  • verwarm enkele eetlepels olijfolie, stoof de ui glazig, voeg de paprika toe en stoof tot alles beetgaar is.
  • haal van het fornuis, voeg de tuinbonen en de tomaten toe, wat extra olijfolie, kruidenzout en peper.
  • dien lauwwarm op.

Voor de bulgursalade:

  • maak de bulgur klaar zoals aangegeven op de verpakking.
  • voeg gehakte hazelnoten toe, en verder zonnebloempitten, enkele blaadjes versnipperde salie en munt, wat rozijnen (eventueel een kwartiertje laten weken in heet water), olijfolie en kruidenzout.
  • goed mengen.

Smakelijk!

natuur- en slakvriendelijk tuinieren

Geplaatst op

IMG_8083Tot voor kort stond ik er niet eens bij stil. Slakken? Ja, nu je ’t zegt, maar nauwelijks gezien dit voorjaar. Ik besefte pas dat het iets bijzonders was toen ik meer en meer tuiniers hoorde klagen over de schijnbaar niet te stoppen gigantische invasie van slakkenlegers. Het bracht wel herinneringen naar boven van mijn eigen strijd tegen slakken toen ik mijn eerste stappen als argeloos amateur-tuinier zette. Ik ben nu enkele stappen verder, en nog steeds argeloos amateur-tuinier ;-), maar gelukkig heb ik onderweg kennis gemaakt met permacultuur, en nog beter: met natuurlijk moestuinieren en schijnbare chaos. Ik leg nog wel een keer uit wat dat precies betekent, maar het komt erop neer dat je veel meer natuur toelaat in je tuin: een grote diversiteit aan groeiers en bloeiers zorgt voor een grote diversiteit aan insecten, zoogdiertjes, maar ook bacteriën en schimmels, die alle plagen in je tuin in bedwang houden. Helemaal verdwenen zijn ze niet, dat heeft onze mizuna ondervonden die slakken heel lekker vonden, maar dat hoeft ook niet, ze hebben zelf namelijk ook een belangrijke functie in het ecosysteem dat je tuin ondertussen geworden is. Een erg onderschatte aanwezigheid in de tuin zijn alle kleine beestjes die zich in de bodem ophouden: bacteriën, schimmels, nematoden, pissebedden, etcetera. Die zorgen voor een gezonde bodem en voor de voeding die je groentjes zo broodnodig hebben. De belangrijkste beschermmaatregelen voor deze waardevolle wezentjes is 1. de bodem niet meer bewerken, en 2. mulchen. Stoppen met spitten dus, en zorgen voor een permanente bedekking van de bodem, in de winter met boombladeren, stro, houthaksel; in de lente en zomer met vers materiaal zoals gras, smeerwortel, verhakseld snoeihout enzovoort.

Frank van de blog Natuurlijk Moestuinieren heeft het in zijn nieuwste bericht over ‘Slakken, een andere aanpak werkt misschien beter‘:

‘Slakken kun je tot in de eeuwigheid bestrijden of je kan zorgen dat je door planning, doordacht tuinieren en wat tijd het probleem voor altijd oplost. Slakken moet je niet als iets negatief of positief bekijken, het is gewoon een onderdeel van de natuur met zijn eigen functie. Net zoals vele andere dieren en planten.

Je kan je daar druk over maken en je tijd verliezen in nachtelijke zoektochten, het inschakelen van slakkenkorrels en het afdweilen van facebookgroepen en moestuinfora om de ideale oplossing te vinden. Maar die ga je daar niet vinden volgens mij. Ik heb ze alleszins nog nooit zien passeren.’

Lees het hele bericht onder deze link.

Marc