besparen

Plasticvrij Leven – Stap voor stap

Geplaatst op Geupdate op

Ik geloof dat ik me had voorgesteld om in één keer Zero Plastic te gaan. Zoiets als de alcoholicus die besluit geen druppel alcohol meer te drinken of de roker die finaal stopt. Maar zo werkt het dus niet voor plastic. Dat is helaas zo alomtegenwoordig en zo verweven met onze dagelijkse consumptie dat het tijd, planning en geduld kost om de omschakeling te maken. Stap voor stap dus. Hier zijn, ter inspiratie, mijn recentste stapjes.

Losse thee in plaats van thee in builtjes. De evolutie naar thee in piramidevormige zakjes gemaakt van polyethyleen liet ik eerder al zo veel mogelijk aan me voorbij gaan. Toen ik bij recent opzoekingswerk ontdekte dat de meeste papieren theezakjes behandeld zijn met een laagje polypropyleen om ze steviger te maken en het dus geen goed idee is om dag na dag theezakjes in de compostemmer te gooien zoals wij deden, ging de knop om. Weg ermee!

Rijst, quinoa en kokosrasp, wat ik tevoren meestal verpakt kocht, kocht ik recent verpakkingsvrij en daar wil ik ook bij blijven.

Stilaan schakel ik over naar onverpakte specerijen. Onlangs zwarte peper en currypoeder bijgevuld.

Ik maakte nog een keer zelf wasmiddel. Het recept daarvoor is heel eenvoudig: 40 gram castillezeep raspen en de vlokken oplossen in 2,5 l kokend water. Laten afkoelen en in flessen overgieten. Ik gebruik geen wasverzachter en voeg een katoenen zakdoekje met 7-8 druppels etherische olie naar keuze toe aan de was.

Verder kocht ik 3 kg speltbloem in een papieren zak van Boerencompagnie in plaats van kleine verpakkingen die niet helemaal te recyclen zijn. Extra leuk om te weten dat die bloem maar enkele kilometers heeft afgelegd om in de winkel te raken (van Heverlee naar Leuven).

Door met mensen rond me te praten over plastic minderen breidt mijn kennis ook uit, zodat ik meer opties heb. Zo kwam ik onlangs in The Food Hub in Brussel (die in Leuven kende ik al een tijdje) en vertelde een vriend me over Terrabio, ook in Brussel. In Leuven ging in de Sluisstraat Content 2.0 open, een tweede verpakkingsvrije winkel.

Misschien vraag je je nu af of plasticvrij niet duurder uitkomt. Vaak zijn verpakkingsvrije producten namelijk ook bio. Ik neem meestal de proef op de som wanneer ik een product overschakel en stel vast dat in vele gevallen de nieuwe keuze ongeveer hetzelfde kost of goedkoper is dan de oude. Voor één item in dit bericht was dat niet het geval: zwarte peper kostte verpakkingsvrij een stuk duurder.

Wat heb ik nog geleerd? Planning is alles. In plaats van gauw even ongepland de supermarkt inrennen zorgvuldig tevoren bekijken wat ik nodig heb en ervoor zorgen dat ik de nodige zakjes en potjes bij me heb. Het is iets meer moeite, maar het is rustiger winkelen en geeft veel meer voldoening achteraf. Het doet mij ook beseffen dat we als consument veel macht hebben. Het economische kaartenhuis staat of valt met wat wij als consument al dan niet willen aankopen. En nu is het hopen dat eindelijk dat verbod op plastic zakjes er ook in Vlaanderen komt. Want af en toe mogen overheden ook wel eens een stap zetten, natuurlijk.

Sandra

 

 

 

Advertenties

Zelf kruidenzout en scrub-zout maken

Geplaatst op

Zout met een extra smaakje en scrub-zout met een lekker geurtje: je kan het in hippe winkels kopen waar je minstens zo veel betaalt voor imago en verpakking als voor de inhoud van het potje, of je kan het doodgewoon zelf maken. Op het drogen van kruiden na gaat het snel, het is leuk om te doen en nog leuker om achteraf te gebruiken.

Voor het kruidenzout heb ik enkele weken geleden kruiden geoogst in de tuin: takjes rozemarijn en tijm, blaadjes lavas en salie (de lavendel op de foto is voor het scrub-zout). Nu is het een beetje laat op het seizoen voor lavas, maar heb je de andere kruiden in de tuin staan, dan kan je daarvan nog oogsten. Potjes verse kruiden kopen en ze drogen of werken met al gedroogde kruiden is een alternatief.

De kruiden hebben een drietal weken op een droge en koele plek gedroogd. Steeltjes en harde delen haal je eraf.

De blaadjes kan je malen in een keukenrobot, ik heb ze een tweede keer gemalen in een houten koffiemolen die ik enkel voor kruiden gebruik. De gemalen kruiden in een glazen potje doen, zout van goede kwaliteit – bijvoorbeeld Atlantisch of Keltisch zeezout – toevoegen en schudden tot alles vermengd is. Als je kant-en-klaar kruidenzout koopt, bestaat meestal maar 5 of 6 % uit kruiden, bij dit zout is dat veel meer, maar je kan de verhouding naar eigen smaak maken.

Voor het scrub-zout is dit de samenstelling: enkele koffielepels gedroogde lavendelbloemetjes, gewoon keukenzout – in dit geval heeft de kwaliteit weinig belang -, 6 druppels essentiële olie van lavendel, één eetlepel amandelolie of een andere olie naar keuze die goed is voor de huid, zoals jojoba-olie, argan-olie, hennep-olie, avocado-olie, of als je dat allemaal niet in huis hebt is olijfolie ook prima geschikt. Alles in een potje doen, goed schudden en klaar. Het fijne aan deze scrub is dat doordat er wat olie inzit je tegelijk scrubt en je huid voedt, zodat je na de douche geen body lotion hoeft te smeren.

 

 

Een natuurlijke waterzuivering aanleggen

Geplaatst op

De afgelopen maanden werkten we in fasen aan het aanleggen van een natuurlijke waterzuivering met planten. Hierin wordt rechtstreeks en vanaf het dak regenwater verzameld en na zuivering opgeslagen in ondergrondse waterputten. Op termijn zullen we dit water gebruiken voor alle toepassingen, ook als drinkwater. Hieronder zie je de achtereenvolgende fasen van aanleg. Technisch advies, ondersteuning en levering van materialen gebeurde door Pure Milieutechniek. Voor de laatste arbeidsintensieve fase kregen we extra hulp van plaatselijke LETS-leden Bart en Marten, waarvoor dank!

Stap 1: de plek afbakenen en een fundering leggen onder de vorm van een stabilisé-laag.

 

Stap 2: de wanden maken met houten planken en op maat gezaagde kastanjehouten palen.

 

Stap 3: bekleding van de bak met viltdoek.

 

Stap 4: over het viltdoek gaat een laag zware folie.

 

Stap 5: waterdicht afwerken van de naden.

Stap 6: De waterzuivering is voorlopig afgewerkt. Hierna was het wachten op regen zodat de bak voldoende volliep en we konden checken of alles waterdicht was. Waarna het regenwater voor de volgende fase van aanleg ook weer moest worden verwijderd.

 

De inhoud van twee big bags met respectievelijk grof en fijn lavagruis moet van de voortuin naar de achtertuin worden gebracht om in de waterzuivering te worden aangebracht. Scheppen maar!

 

Stap 7: grof lavagruis gelijkmatig uitspreiden over de bodem van de bak.

Stap 8 en 9: over het grof lavagruis gaat fijn lavagruis heen en op de plek waar het regenwater zal aankomen via de regenpijp een laag fijne kiezel uit de Eiffel, dit om wegspoelen van het lavagruis bij felle regen te vermijden.

Stap 10: verdeling van de planten over de bak. Het gaat om zeggesoorten, mattenbies, holpijp, moerasspirea, iris en kattenstaart.

De waterzuivering is klaar. De planten gaan in herfst- en wintermodus en zullen vanaf volgend seizoen de bak helemaal begroeien zodat de zuivering optimaal kan werken. Het gefilterde water dat de eerste maanden in de waterputten terechtkomt is al drinkbaar maar bevat nog – onschadelijk – residu van het lavagruis. Op termijn verdwijnt dit.

Eenvoudiger Leven Tip # 12 – Schenk ervaringen in plaats van dingen

Geplaatst op Geupdate op

Gisteren belandde ik een beetje toevallig in de Brusselse bib Muntpunt. Ik woonde 12 jaar in Brussel en zou echt niet meer in de stad willen wonen, maar bibliotheken – verdiepingen grote met massa’s boeken en een catalogus waarbij zowat elke zoekactie wat oplevert – zijn voor mij toch wel één van dé geneugten van steden. Al gauw zat ik met een stapeltje boeken in een fijn leeshoekje en … wilde ik eigenlijk niet weer naar huis zonder die precieuze schat. In een impuls stapte ik naar de balie en zei ik dat ik lid wilde worden. Ik bleek onder mijn oude adres nog in de database te zitten, dus een minuutje later en 10 € lichter had ik plots een heel jaar grootstedelijke-bib-genot in het vooruitzicht. Boeken bezitten ervaar ik meer en meer als een last, maar met een vracht bibliotheek-exemplaren op mijn rug en een plooifiets in de hand de trein op heb ik er graag voor over. En nee, ik kom niet zo vaak in Brussel, maar met online verlengen en enige creativiteit lukt dat wel zonder al te veel boetes.

De bedenking hoeveel fijner het toch telkens weer is om ervaringen te consumeren in plaats van dingen te kopen bracht mij bij de eindejaarsperiode, de hoogmis van het onder sociale dwang geven en consumeren. Is er iemand te vinden die ontsnapt aan systemen als ‘trek een naam en koop een cadeautje van maximum 10 € voor de persoon in kwestie’, of het nu in familiekring, onder vrienden of collega’s is? Door de lage prijs kom je vanzelf uit bij gadgets van bedenkelijke kwaliteit uit lage-loonlanden. Om nog niet te spreken over de hopen cadeaupapier, linten, plastic tasjes die meestal bij cadeaus horen. Laten we wat alternatieven zoeken die je niet of nauwelijks méér kosten, maar waar geen spullen bij komen kijken. Dit kan je ook schenken, in plaats van de zoveelste ovenwant, scrubzeep, kruidenolie, gsm-hoes, mok-met-boodschap …

  • een ticket voor een film of theatervoorstelling
  • een museumbezoek
  • lidmaatschap van een vereniging voor een jaar
  • deelname aan een workshop, een lezing of cursus
  • twee overnachtingen op een fijne camping in eigen land, voor een weekendje weg zonder kilometers vreten
  • een online abonnement op een nieuws-site voor een periode naar keuze
  • een massagebeurt of saunabezoek
  • een waardebon voor een vegetarische of veganistische eetplek
  • een waardebon voor een website waarop je audioboeken kan downloaden, bv Storytel
  • Oxfam Pakt Uit: je schenkt voor een concreet goed doel en brengt diegene in wiens naam je hebt geschonken op de hoogte met een wenskaart
  • voor iemand die jonger is dan 25: Go Unlimited, een week of maand onbeperkt treinreizen tijdens een schoolvakantie

Je kan ook iets geven waarbij je zelf – jouw gezelschap en/of tijd/moeite – onderdeel bent van het cadeau, bijvoorbeeld:

  • een wandeling in een natuurgebied met aansluitend ergens een warm drankje en iets lekkers
  • een opruim/poetsbeurt in iemands huis terwijl de persoon in kwestie een avondje uit is
  • babysitten of andermans kinderen een dag/weekend in huis nemen zodat ouders partnertijd in eigen huis kunnen hebben
  • een kamer schilderen als je weet dat iemand dat sowieso op de planning heeft staan
  • een rondleiding in een stad die jij goed kent en de ander niet
  • een maand lang elke week een door jou samengesteld weekmenu per e-mail met recepten en boodschappenlijstje
  • een oudere persoon – één van je ouders, een tante, oom, grootouder – kan je iets schenken wat je vroeger samen leuk vond om te doen: wafels bakken of één of ander bijzonder familiegebak, een plek bezoeken waar je samen al lang niet meer bent geweest, …
  • ook kinderen kan je tijd en samen-zijn geven: voor jonge kinderen een strippenkaart met 10 voorlees/knutsel/kook/speeltuinmomenten die je samen plant, voor oudere kinderen kan je een beurtenkaart maken voor dingen die ze graag met jou doen: de stad in, een ijsje gaan eten, …
  • en natuurlijk en niet te vergeten je dierbaarste vrienden en je partner. Met iemand die je heel goed kent kan je bijvoorbeeld drie momenten plannen in jullie beider agenda waarop jij voor de ander een verrassing zal organiseren en waarbij je alleen wat essentiële informatie meegeeft: ‘wees om 18u bij me thuis’, ‘we zien elkaar om 19.30u aan de loketten van het station van …’, ‘trek een warme trui en stevige schoenen aan, ik haal je om 15u op’ …

Misschien voel je een drempel om niet-materiële cadeaus te geven. Je wil liever gewoon doen, het is makkelijker om iets concreets in iemands handen te kunnen stoppen, of je wil vermijden dat de ander stiekem met de ogen gaat rollen omdat je per se weer zo ‘eco’ en duurzaam uit de hoek moet komen. Een kind is misschien teleurgesteld omdat het niet iets krijgt wat er meteen is. Maar potentieel breng je ook iets teweeg als je iemand een fijne ervaring bezorgt, of je daar nu zelf bij bent of niet, en je kan ook anderen aansteken om in de volgende cadeautjes-tijd het shoppingcentrum links te laten liggen.

Sandra

 

 

Plasticvrij Leven – Alternatieven voor plastic folie

Geplaatst op

Snel even in een plastic velletje draaien is heel handig natuurlijk, maar achteraf moet je dat wel weggooien en onze planeet leidt al aan zware plastic-indigestie. Plastic folie gebruiken is niks meer of minder dan een gewoonte. Heb je dit product nodig in je leven? Totaal niet. Wedden dat het ook veel fijner en creatiever voelt om alle leuke alternatieven voor dit spul te proberen of je eigen oplossingen te verzinnen! Enkele ideeën om je te inspireren …

1.De goeie ouwe brooddoos

Misschien roept ze herinneringen op aan je kindertijd. Behoeft geen verdere toelichting. Gebruik ze! Je vermijdt er bovendien mee om broodjes in een broodjeszaak te moeten kopen, waar ook weer een hoop afval omheen zit.

2. Wasbaar boterhamzakje

Stof aan de buitenkant, plastic laagje vanbinnen. En ja, da’s ook plastic natuurlijk, maar je hergebruikt het wel telkens. Te vinden onder allerlei merknamen – Lunchskins, Keep Leaf, Snack ’n Go – en in heel veel leuke kleurtjes en motiefjes.

3. Broodzak recyclen

Brood op? Kruimels uit de broodzak schudden, de zak opvouwen en bewaren. Je kan hem nog een aantal keren opnieuw gebruiken om boterhammen in te stoppen.

4. Bijenwasdoek

Bijenwasdoeken zijn katoenen doeken die met een laagje bijenwas ingestreken zijn zodat je ze om voedsel – brood, kaas, groenten, (niet geschikt voor vlees) – kan wikkelen om het vers te houden. Ik heb er zelf sinds een tijdje enkele in gebruik en vond het eerst wat wennen. Er hangt een duidelijk bijenwasgeurtje aan en ik vroeg me af of dat geen geur of smaak aan het voedsel geeft, maar dat valt mee. Ze schoonmaken – met lauw water en een beetje afwasmiddel – vond ik eerst niet zo bevredigend, bv. wanneer er kaas in had gezeten vroeg ik me af of ze wel echt schoon waren, maar intussen loopt het wel. En het moet gezegd: ze ‘zetten’ zich mooi naar alles wat je erin verpakt.

Je kan ze online kopen of in verpakkingsvrije winkels  – ik kocht de mijne bij Content in Leuven – en blijkbaar kan je ze ook doodgewoon zelf maken of je gekochte wraps na verloop van tijd een nieuw waslaagje geven.

5. Glazen potten met deksel bijhouden

Vooral grotere potten of potten met een brede opening bovenaan zijn geschikt om bij te houden om restjes in te bewaren.

6. Afdekken met een bord(je)

Doodeenvoudig deze. In plaats van plastic folie te gebruiken kan je een bord(je) op een schaal, kommetje of kop zetten. Misschien is het even uitkijken dat je dat er niet afstoot in een volle koelkast want vast zit het niet, maar geen koelkast hebben is natuurlijk ook een optie.

7. Laat het in de pot

Heb je de gewoonte om restjes die nog in een kookpot zitten over te hevelen naar een schaal en die dan af te dekken met folie? Waarom eigenlijk? Als je ze in de pot laat zitten en het deksel erop zet, kan je ze de dag daarop ineens opwarmen. Te weinig plaats in de koelkast voor kookpotten? Een restje bewaren tot de volgende dag kan perfect als je het op de koelste plek in huis zet.

8. Food huggers

 

Food huggers zijn silicone hoesjes waarmee je iets kan afdekken. Deze vond ik toevallig tijdens mijn research. Persoonlijk vind ik het niet nodig om de aangesneden kant van een stuk fruit of groente af te dekken, ik snijd er gewoon een heel dun schijfje af wanneer ik het later gebruik en gooi dat in de compostbak, maar als je helemaal niks wil verspillen is dit wellicht een goeie optie.

Te vinden op verschillende sites in België en Nederland:

Babongoshop
Kudzu,
Greenjump

 

 

9. Bowlovers

Deze is een leuke: wasbare stoffen hoesjes met een elastiekje erin om schalen af te dekken. Ik vond ze niet te koop op een Belgische of Nederlandse site, maar hier is de site van het Engelse bedrijfje dat ze maakt. Met wat stof en elastiek en enige handigheid ook prima zelf te maken.

Heb jij nog andere manieren om plastic folie te vermijden? Deel ze zeker hieronder!

 

 

 

 

 

 

 

Scheren op grootvaders wijze

Geplaatst op Geupdate op

scheermeskleurVroeger was lang niet alles beter, laat dat duidelijk zijn. Maar soms gaan evoluties zodanig in de verkeerde richting dat je je afvraagt hoe dat nu komt en of er niet kan worden teruggegrepen naar oudere technieken die ook nog eens vriendelijker voor mens en milieu zijn. Met een moderne toets, dat wel, zodat de combinatie van oude technieken en hedendaagse kennis een beetje spitstechnologie oplevert.

Scheren is tegenwoordig verworden tot een opbod van het aantal mesjes in een wegwerpproduct. Twee grote bedrijven die bijna de hele markt in handen hebben vechten om elke procent marktaandeel. De kunst bestaat erin om mannen het gevoel te geven dat ze er goed geschoren bijlopen, maar hen toch zoveel mogelijk mesjes te laten weggooien en nieuwe te laten kopen. De gedachte dat die mesjes ontworpen worden om zo snel mogelijk bot te worden komt daarbij snel naar boven, misschien geholpen door het scheerschuim dat beide bedrijven mee in de aanbieding hebben. De kwaliteit van wegwerpmesjes lijkt bovendien af te hangen van de fabriek waar ze geproduceerd worden. Zo kan het gebeuren dat je ze na enkele dagen al moet weggooien, soms kom je een maand of langer toe met één mesje. Kwaliteit, duurzaamheid, bekommernis voor het milieu lijken voor deze bedrijven geen rol te spelen in het hele verhaal. Ethische kwesties werden al lang geleden uitbesteed aan ngo’s, overheden, de bevolking.

Hoe schoren mannen zich ‘in barbaarse tijden’ dan? Zo heel ver hoeven we daarvoor niet terug te blikken. Mijn eigen vader heeft zich leren scheren op de manier die toen nog gebruikelijk was: met open scheermes. Kort daarna al waagde hij zich aan de ‘safety razor’, of ‘krabbertje’, en niet veel later op de wegwerpversie ervan, met ergens nog een korte periode elektrisch scheren ertussenin. Naarmate het gebruiksgemak verhoogde gingen kwaliteit, kennis en het milieu er echter op achteruit. Kwaliteit slaat vooral op het gebruikte materiaal. Omdat het gemaakt is om weg te gooien, is de kwaliteit navenant, en daalt dus ook het scheerresultaat na enkele keren gebruik. De nodige kennis om een klassiek mes scherp te houden en de vaardigheid om het te hanteren zijn in één generatie tijd verloren gegaan bij de doorsnee scheerder. Hoeveel wegwerpmesjes er sinds de eerste productie zijn verbruikt en hoeveel plastics en klein gevaarlijk afval in ons milieu terechtgekomen zijn, daar durf ik zelfs geen cijfer op te plakken.

Ik heb veel moeite om te ontdekken waar nu precies het gebruiksgemak van het wegwerpmesje zou kunnen liggen. Met wat routine in het hanteren van het open scheermes levert het wegwerpmesje nauwelijks tijdswinst op, onderhoud van het mes inbegrepen. Het scheerresultaat is zeker niet beter, en de kostprijs op jaarbasis is vele malen hoger dan een open mes. Met de hedendaagse kennis van staalsoorten en de hogere productiekwaliteit is zelfs de standaardversie van het open scheermes van goede kwaliteit. Ook de kwaliteit van scheercrèmes of -zepen is er op vooruit gegaan, als je verder kijkt dan het aanbod van de grootproducenten.

Mijn vader heeft zijn kennis en vaardigheid niet aan mij kunnen overdragen, want hij is vroeg gestorven. Ik vond een vijftiental jaar geleden zijn scheermes in een sigarendoosje op zolder en leerde me ermee scheren. Ik was op zoek naar alternatieven voor het wegwerpmesje, want hoe ik het ook aan boord legde, ik kon er niet mee overweg. Het mesje raakte verstopt, ik had altijd wondjes op mijn bovenlip en tot dagen erna last van scheerbrand. Nu ja, meestal liet ik mijn snor gewoon staan, de beste oplossing voor het bovenlip-probleem. Na wat oefenen had ik het scheren met open scheermes voldoende onder de knie en behoorden ook scheerbrand en verstopte mesjes tot het verleden. In 2005 ontdekte ik het cursusaanbod van lokale legende Kapper James in café Monk in het centrum van Brussel. Veel succes hscheersessie messenwinkelad dat soort cursussen toen nog niet: ik was de enige deelnemer en na één sessie in plaats van de geplande vier stopte de cursus. Kapper James bracht me enkele finesses van het nat scheren bij en wakkerde vooral de passie ervoor in me aan. Ik kreeg ook zin om zelf een workshop aan te bieden, maar de tijd leek er nog niet klaar voor. Intussen zijn we jaren verder en heb ik een zoon van 20 die overstag is gegaan voor het klassieke scheren.

Toen we vzw Villa VanZelf oprichtten stond een cursus scheren meteen op mijn planning. Om helemaal zeker te zijn van mijn stuk en omdat een mens altijd bijleert, volgde ik de cursus scheren van Robert Chevalier in de Messenwinkel in Antwerpen. Die cursus was deze keer wel volzet, een indicatie dat de interesse voor de kunst weer toeneemt, en een mooi moment voor mij om bij andere mannen de passie over te brengen. In tijden dat onthaasten en mindfulness hoog op de prioriteitenlijst staan, kan de scherende man van haast-haastwerk weer een zen-moment maken, elke dag enkele minuten om aan niets anders te denken dan het nu.

Ik bied deze workshop op regelmatige basis aan vanaf april. Hou de kalender in het oog om de volgende data en locaties te kennen, of stuur een mail naar villavanzelf@gmail.com om die info meteen in je mailbox te ontvangen. Als je de cursus graag in jouw regio wil laten doorgaan, laat me dat dan gerust weten.

Kijk in de kalender voor locatie en inschrijvingen, en lees zeker ook de info onder Aanbod voor praktische details.

Hopelijk tot gauw!

Marc