deep ecology

Nieuwe data van Monsieur Léon

Geplaatst op

scheersessie messenwinkelNieuwe data van Monsieur Léon zijn beschikbaar! In Leuven kan je hem vinden in Het Atelier op volgende dinsdagen: 21 maart, 25 april, 23 mei en 20 juni. Prijs is nog steeds 60 €, gebruik van alle materialen inbegrepen, studenten krijgen 50% korting. Inschrijven verplicht via info@villavanzelf.org. Lees hier meer over de workshop van Monsieur Léon. A bientôt!

Villa Vanzelf organiseert: ‘Traject Eenvoud’

Geplaatst op Geupdate op

Snel, druk-druk, prestatiegericht, stresserend, … leven is dikwijls behoorlijk complex. Vandaar dat het verlangen naar eenvoud ook helemaal bij deze tijd hoort, in allerlei vormen: streven naar gezonder eten, rustiger aan doen, minder spullen, zorg voor onze relaties en leefomgeving, …

IMG_7130In het Traject Eenvoud ondernemen we een gezamenlijke zoektocht naar wat eenvoud voor elk van ons betekent en hoe we ze concreet gestalte kunnen geven.

Wat is het?

We komen minimum 5 avonden in een groepje samen met een frequentie van 1 keer per maand. Verdere sessies worden in samenspraak met de deelnemers gepland.

In sessie 1 onderzoeken we het terrein: wat is eenvoud? Waarom streven we het na? Welke vormen van eenvoud spreken elk van ons persoonlijk het sterkst aan? We leggen ook de link naar de praktijk en bepalen samen hoe de volgende sessies eruit zullen zien. Mogelijke thema’s zijn: doordachter consumeren, suikerbewust eten en drinken, leven zonder koelkast (zonder doorspoeltoilet, zonder … vul zelf aan), minder afval produceren, zinvol werk dat aansluit bij wie je bent, …

Prijs:

7 € per sessie of 30 € bij inschrijving voor sessie 1 tot en met 5

20 pitjes per sessie voor leden van LETS Landen of 85 pitjes bij inschrijving voor sessie 1 tot en met 5

20 iku per sessie voor leden van LETS Leuven of 85 iku bij inschrijving voor sessie 1 tot en met 5

Afzonderlijke sessies bijwonen is mogelijk, maar het hele traject volgen lijkt ons waardevoller, zowel voor elke deelnemer als voor de groepsdynamiek.

Startdatum: vrijdag 18 december, 20-22u

Plaats: Villa Vanzelf, Deleydtstraat 21, 3401 Waasmont

Begeleiding: Marc Van Hummelen / Sandra Roobaert, samen ervaringsdeskundig en elke dag bijlerend

Graag vooraf inschrijven! : via villavanzelf@gmail.com

 

 

Geslaagde workshop Flush Free in het Gemout

Geplaatst op Geupdate op

Op zaterdag 3 oktober daagden een aantal moedige mensen uit de buurt van Hoegaarden op in het Gemout om een zonnige dag te spenderen aan een workshop composttoilet. Een pis- en kak-evenement dus, om het meteen maar even botweg bij z’n naam te noemen. Ik zag de deelnemers geboeid luisteren naar m’n verhaal, waarin alles aan bod kwam wat een mens zeker moet weten over het composttoilet (vanaf nu afgekort tot ct):

  • waarom kiezen voor een ct,
  • infrastructuur voorzien,
  • afdekmaterialen zoeken,
  • hoe het ct gebruiken,
  • een compostbak aanleggen en gebruiken,
  • het composteerproces begrijpen en opvolgen,
  • en ten slotte de compost gebruiken in de tuin.

Geregeld ontstond een uitgelaten sfeertje op momenten dat taboes werden doorbroken en er, nog ietwat schuchter, over pis en kak, stront en zeik werd gediscussieerd. Het heeft iets bevrijdends om die woorden die we toch een beetje als ‘niet netjes’ ervaren luidop in een veilige context te kunnen uitspreken. Daarom hou ik aan het begin van elke ct-workshop een taboespelletje. Als je wil weten hoe dat gaat, moet je zelf maar een keer een workshop bijwonen.

Ik wil mensen er zoveel mogelijk toe brengen zelf met een ct te starten. Met alleen theoretische kennis doorgeven lukt dat niet. Daarom heb ik er een hands-on sessie aan gekoppeld waarbij deelnemers die dat wilden zelf een composttoilet konden bouwen. Het model is geïnspireerd op het eenvoudige maar uitstekend werkende ct-systeem dat Joe Jenkins beschrijft in zijn The Humanure Handbook. De hele middag was het één en al bedrijvigheid op de koer van het Gemout: zagen, boren, raspen, lijmen, schroeven … De creatieve geesten gingen helemaal los, met onderstaande prachtige wc’s als resultaat. Ze hebben enkel nog een verflaagje nodig. Ik ben zelf ook erg trots op het resultaat!

composttoiletten gemout 3-10-15Begint het bij jou ook wat te kriebelen om met een ct van start te gaan? Je kan zelf een workshop organiseren en me als begeleider uitnodigen, een organisatie in je buurt suggereren om dat voor jou te doen, of onze data voor volgende workshops in het oog houden en daarbij aansluiten. Voor vragen en info kan je mailen naar villavanzelf@gmail.com.

Hopelijk tot gauw!

Marc

Workshops en lezingen Composttoilet – najaar 2015

Geplaatst op

c5_think_about_itIn ‘Luxueus leven zonder doorspoeltoilet’ kon je eerder lezen over onze evolutie van ‘doorspoelers’ naar ‘flush free’ gezin. Over composttoiletten en het gebruik ervan valt nog wel veel meer te vertellen: een stuk theorie over micro-organismen, koolstof-stikstofverhoudingen, de effecten van in composthopen opgewekte warmte en andere fascinerende fenomenen. En natuurlijk kan je ook doodgewoon praktisch aan de slag gaan en in enkele uren met eenvoudige middelen zelf een composttoilet timmeren.

Marc geeft dit najaar op verschillende plaatsen workshops en lezingen over het thema.

  • Tijdens de ‘International Permaculture Convergence’ die van donderdag 10 tot woensdag 16 september 2015 doorgaat in de buurt van Londen. De IPCUK is een event dat honderden geïnteresseerden en deskundigen in permacultuur uit de hele wereld samenbrengt.
  • Op zaterdag 3 oktober bij vzw Gemout in Outgaarden. Dit wordt een workshop van een volledige dag met theoretisch en praktisch gedeelte waarvoor je apart kan intekenen.
  • Op zaterdag 10 oktober staat hij met standje en toilet op de Fabricoleermarkt en Repair Café van Transitie Tervuren

Wil je zelf een lezing of workshop composttoilet organiseren en heb je daarvoor een geschikte plek bij je thuis of in je buurt, dan kan je Marc ook boeken op een ander moment.

Meer info en inschrijvingen via: villavanzelf@gmail.com.

 

 

Terugblik op een half jaar cursus ‘Voeding uit het Bos’

Geplaatst op

arboretumtervurenIn het vroege voorjaar van 2015 richtten Armand van den Hamer en ik het Collectief De Malve op: een ontmoetingsplatform voor ieder die met permacultuur, transitie, kunst en natuur aan de slag wil en naar samenwerkingen zoekt. In maart startte een cursusreeks Voeding uit het Bos: een zoektocht naar eetbaars uit het bos, het bieden van de nodige kennis om in eigen tuin en omgeving met wilde planten aan de slag te gaan. Centraal in deze reeks staat het Arboretum van Tervuren, met zijn rijkdom aan boeiende exotische bomen en struiken en een grote variëteit van inheemse planten.

Tijdens de hete en af en toe stormachtige zomermaanden doet het een keer goed om terug te denken aan het verfrissende, levendige voorjaar en aan wat we met de cursisten allemaal geoogst en gegeten hebben. Het was geregeld een kwestie van geluk om bepaalde blaadjes, kiemen, bloemen te kunnen plukken op het moment dat ze het lekkerst waren, omdat het oogstseizoen heel kort is. Zo was maart nog erg vroeg, maar toch de beste gelegenheid om speenkruid en goudveil te oogsten. Tijdens een heel korte periode in april vind je het makkelijkst gekiemde beukennootjes en zijn de bladeren van beuk en olm het zachtst. Mei en juni zijn de makkelijkere maanden, met op het menu bijvoorbeeld bekenden zoals pinksterbloem, hemelsleutel, look-zonder-look, maar ook exotische ingrediënten van boomsoorten in het arboretum zoals magnolia, kalopanax, toona, douglas. Armand wist er telkens bijzondere gerechten van te maken. Sommige ingrediënten bleken een heerlijke verrassing, andere vielen niet bij iedereen in de smaak, en nog andere werden neutraal als voedzaam beoordeeld.

Ook voor Armand en mezelf was de cursusreeks een waardevolle ontdekkingsreis, en zo was het ook bedoeld. Het was de eerste onderneming die we samen aanpakten. We leerden samen te werken en elkaars kwaliteiten te appreciëren en erop in te spelen. We hebben beiden waarschijnlijk minstens zoveel geleerd van onze eigen cursus als onze cursisten! En gelukkig zijn we bijlange na niet volleerd, zodat we ons met overgave in het najaarsgedeelte van Voeding uit het Bos kunnen gooien, waarbij vooral vruchten, wortels en misschien paddenstoelen op het menu zullen staan.

Op organisatorisch niveau bezint het Collectief De Malve zich dit najaar over manieren om cursussen te promoten. Meningen daarover gaan van: “een goeie cursus bewijst zichzelf en behoeft geen promocampagne” tot “de hele cursus staat -of flopt- met een uitgekiende, goed getimede marketing-spitsvondigheid”. Het doet me denken aan een hamburgerverhaal dat ik onlangs las. Een Amerikaanse fastfoodketen wou McDonalds beconcurreren met een burger die in alle opzichten beter was: meer vlees, versere producten, goedkoper. Toch flopte het product omdat ze hem de naam “thirdpounder” gaven, een derde van een pond, naar analogie met de “quarterpounder” van McDo. Een derde van een pond aan vlees is méér dan een vierde van een pond, maar klanten ervoeren de 3 in de naam als minder dan 4 en begrepen niet waarom ze bijna evenveel moesten betalen om “minder” te krijgen. In dit voorbeeld lijkt alles om marketingstrategie te draaien. Maar moet dat dan altijd? Daar zijn we voorlopig dus nog niet uit.

Wat wel vaststaat: het najaarsgedeelte van de cursus begint op 30 augustus. Zoals altijd starten we met een lange ontdekkingsreis doorheen de continenten van het arboretum, natuurlijk om alle eetbare dingen te verzamelen die we op het oog hebben, maar zeker ook om ons onder te dompelen in de natuurlijke sfeer van het bos. Tijdens en na de wandeling komen één of meerdere werkingsprincipes van een voedselbos aan bod, en natuurlijk een kokkerel- en proefsessie van alles wat we geoogst hebben. Stel je daarbij onder andere de geladen geur en het geknisper van poffende kastanjes voor bij de gezellige warmte van een houtkachel, terwijl buiten het dampende bos herademt na een stevige najaarsbui…

Dit zijn de data voor de rest van 2015: 30 augustus, 20 september, 18 oktober en 8 november. We kondigen de cursusdag elke maand aan via Facebook en op de site van De Malve. Je kan nog aansluiten voor het vervolg van de cursus en elke dag kan ook apart worden gevolgd. Inschrijven kan met dit formulier.

Warme zomergroeten, en hopelijk tot ziens,

Marc

Een voedselbos voor elke tuin

Geplaatst op Geupdate op

Graag presenteren we je de nieuwste cursus van Marc en Armand van den Hamer, in samenwerking met Transitie Tervuren en het Malve Collectief (later hoor je meer over dat Collectief…). In deze ontwerpcursus leer je belangrijke inhoudelijke kennis die je nodig hebt om je eigen voedselbos te ontwerpen. Stap voor stap leer je hoe je inspeelt op je omgeving en hoe je plagen en ziekten kunt vermijden. Je krijgt ook hulp bij de praktische keuze van de boom- en plantensoorten. Ten slotte breng je samen met alle deelnemers twee tuinontwerpen in uitvoering tijdens de “Permablitz-dagen”.
Bij een voedselbos worden ecologische principes van een natuurlijk bos benut om een zo groot mogelijke variatie aan fruit, noten en eetbaar blad te produceren. Een voedselbos is tegelijkertijd een mooie plek, waar mensen, vogels en insecten graag verblijven. In optimale groei zijn voedselbossen productief zonder dat veel onderhoud nodig is. Elke tuin kan als voedselbos ingericht worden.

Cursusdagen 2015

Donderdagavonden 19:30 – 22:00, eerste lesdag is 15 januari
in het Oud Gemeentehuis zaal 2,
Brusselsesteenweg 6, 3080 Tervuren.

Zondagen 15/3 en 22/3 10:00 – 16:00
“permablitz” op locatie.

De cursus kost € 275,– voor zeven bijeenkomsten (inclusief koffie/thee) en twee uitvoerende dagen.
Maximaal 16 deelnemers.

Aanmelden en meer informatie: transitietervuren@gmail.com

VOEDSELBOS VOOR ELKE TUIN
Klik op flyer voor grotere versie

Luna’s erfenis – Julia Butterfly Hill

Geplaatst op Geupdate op

Nog een keer een hartversterkend boek gelezen, zo’n boek waar je inspiratie van krijgt en dat een licht gevoel nalaat, ook al is het onderwerp verre van luchtig. In ‘Luna’s erfenis’ brengt Julia Butterfly Hill verslag uit van de twee jaar die ze ononderbroken in een reusachtige sequoia in het uiterste Noorden van Californië doorbracht. Ze noemde de boom, die met een blauw teken was gemerkt om te worden gekapt, Luna en stelde zich tot doel er niet uit te komen voor de bescherming ervan was verzekerd. Luna bevond zich in een gebied waar oeroude bossen genadeloos werden gekapt, waar dorpen als gevolg daarvan bij zware regenval door aardverschuivingen werden bedreigd en waar in het algemeen de macht van het grote geld systematisch leek voor te gaan op het welzijn van mensen, dieren en natuur.

Hill vertelt onderhoudend hoe ze een beetje naïef en toevallig in het activistenbestaan rolde. Op reis met andere jongeren ontdekte ze het gebied en kwam ze voor het eerst in aanraking met zogenaamde boomzitters. Ze werd zo diep geraakt door de schoonheid van de bossen en de verschrikkingen van de leegkap dat ze het vanzelf als haar levenstaak ging zien om hierin een rol te spelen. Ze zocht het basiskamp van de activisten op, werd er totaal niet verwelkomd en kreeg het gevoel dat ze als onwetend groentje alleen maar in de weg liep. De boomzitters waren verbonden met een milieu-organisatie, terwijl zij dat helemaal niet was, en zowat iedereen liet haar verstaan dat ze er niks kon komen doen. Haar opvoeding als predikantendochter kwam plots goed van pas. Van haar ouders had ze namelijk geleerd zich in te zetten voor datgene waar ze in geloofde en zich er niet zomaar door tegenstand of meningen van anderen vanaf te laten brengen. Ze hield dus vol, kon toch een connectie aanknopen met enkele mensen en kreeg op een dag de kans om in de boom te klimmen die ze later Luna zou noemen. Het werd een beangstigende, maar ook geweldige ervaring.

lunas_erfenis_-_julia_butterfly_hillEr was een systeem waardoor telkens één of twee mensen in een boom zaten gedurende enkele dagen en dan werden afgelost door anderen. Aan het einde van het seizoen, wanneer de winter in zicht kwam, keerden de meeste activisten huiswaarts. Dat betekende echter niet dat de bomen dan geen risico meer liepen want het vellen ging ook in het koude seizoen door. Hill vond het volkomen onlogisch om een boom een tijdje te beschermen en hem dan in de steek te laten. Toen er op een bepaald moment geen vervanging voor één van de boomzitters was, bood ze aan om een langere periode – een week, een maand – in een boom te gaan zitten. Zo geschiedde. In december 1997 klom ze de 60 meter naar het platform bovenin de boom, zonder enig vermoeden dat ze pas in december 1999 opnieuw vaste grond onder de voeten zou voelen.

Wat volgt is een afwisselend verhaal. De ene keer gaat het over de puur praktische kant van het leven in een boom: hoe ze het toilet vrouwriendelijker maakt, wat ze eet, hoe ze ervoor zorgt dat ze voldoende lichaamsbeweging krijgt, hoe ze zich beschermt tegen kou, sneeuw en rukwinden in de winter, hoe ze reparaties uitvoert aan de primitieve en krappe behuizing van hout, zeildoek en isoltatietape. Sommige momenten zijn hallucinant of adembenemend: Hill vertelt hoe ze zich urenlang in een storm met rukwinden tot 150 km/uur vastklemde aan de middenpaal van het platform en bad voor haar leven, hoe ze tijdens de eerste winter bevroren tenen kreeg en hoe ze leerde om op blote voeten en zonder klimgordel in Luna rond te klimmen, waardoor ze een diepe gehechtheid aan de boom ontwikkelde.

Daarnaast gaat het ook over de politieke kant van haar actie: geleidelijk kreeg ze lokale, nationale en internationale bekendheid, moest ze omgaan met media, kreeg ze soms meer bezoek dan haar lief was, werd ze door sommigen cynisch afgekraakt en door anderen opgehemeld.

Van het bedrijf dat verantwoordelijk was voor de houtkap in het gebied en dat liefst zo snel mogelijk haar geliefde Luna wilde omleggen had ze het hard te verduren. Houthakkers bespotten en bedreigden haar, er werden helikopters ingezet om haar te intimideren, een gebied in de buurt van de boom werd dagenlang platgebrand, ze werd uit haar slaap gehouden door constant lawaai. Een absoluut dieptepunt van haar actie was toen een mede-activist op de begane grond onder een vallende boom omkwam.

Haar pogingen om contacten te leggen met de directie van het houtwinningsbedrijf werden lange tijd systematisch genegeerd. Uiteindelijk kwam er toch beweging in de zaak en na maandenlange onderhandelingen en met steun van stakende staalarbeiders en internationaal bekende artiesten werd een akkoord bereikt over de bescherming van Luna en andere bomen en bossen.

Er zijn risico’s aan dit soort literatuur: dat het een imponerend verhaal over bovenmenselijk heldendom wordt. Of dat je ongemakkelijk op je stoel gaat schuiven door het sentimentele zweefgehalte. Julia Butterfly Hill (Butterfly is haar activistennaam) weet dat gelukkig allemaal te omzeilen. Door haar manier van schrijven geeft ze de boodschap: ik ben maar een gewoon mens dat in buitengewone omstandigheden terechtkwam en ik deed wat nodig was om daarmee te leren omgaan. Beschrijvingen van angst, pure paniek, leegte en twijfels laat ze niet achterwege. Als lezer ga je ook begrijpen wat haar in staat stelde om die twee jaar vol te maken: enerzijds een onbuigzame koppigheid om voor haar doel te blijven gaan, en anderzijds een diep spiritueel gevoel over haar verbinding met de natuur en wat ze van die laatste kon leren.

Soms ga ik me kleintjes voelen van een boek als ‘Luna’s erfenis’. Wat doe ik eigenlijk? Wat voor verschil maak ik? Moeten we niet met z’n allen gaan actie voeren, beschermen, protesteren, … ? Bij Hill’s verhaal krijg ik dat gevoel niet. Wat ik er wel uit besluit: wees wakker en bewust in plaats van je slaapwandelend te laten leven. Maak de keuzes die voor jou het meest echt en levendig aanvoelen en wees daarin compromisloos jezelf, dan maak je sowieso ergens een verschil. En ook: word niet bitter en bewaar altijd hoop.

Er zijn heel wat filmpjes over Julia Hill te vinden op het internet. Hier is een mooie over ‘hope committed to action’.