Uncategorized

Blijf je Villa VanZelf volgen?

Geplaatst op Geupdate op

Hallo,

Als je dit bericht krijgt, betekent het dat je je in het verleden hebt aangemeld om de blogberichten van Villa VanZelf te volgen. We hebben intussen een nieuwe website met nieuwe url. Wil je onze artikels verder blijven lezen, meld je dan alsjeblieft opnieuw aan onderaan deze pagina: http://www.villavanzelf.org/blogoverzicht/

Heb je dit bericht al op een andere manier gekregen, dan excuseren we ons voor de dubbele communicatie.

Dank en vriendelijke groeten, Marc en Sandra

Advertenties

Plasticvrij Leven – Stap voor stap

Geplaatst op Geupdate op

Ik geloof dat ik me had voorgesteld om in één keer Zero Plastic te gaan. Zoiets als de alcoholicus die besluit geen druppel alcohol meer te drinken of de roker die finaal stopt. Maar zo werkt het dus niet voor plastic. Dat is helaas zo alomtegenwoordig en zo verweven met onze dagelijkse consumptie dat het tijd, planning en geduld kost om de omschakeling te maken. Stap voor stap dus. Hier zijn, ter inspiratie, mijn recentste stapjes.

Losse thee in plaats van thee in builtjes. De evolutie naar thee in piramidevormige zakjes gemaakt van polyethyleen liet ik eerder al zo veel mogelijk aan me voorbij gaan. Toen ik bij recent opzoekingswerk ontdekte dat de meeste papieren theezakjes behandeld zijn met een laagje polypropyleen om ze steviger te maken en het dus geen goed idee is om dag na dag theezakjes in de compostemmer te gooien zoals wij deden, ging de knop om. Weg ermee!

Rijst, quinoa en kokosrasp, wat ik tevoren meestal verpakt kocht, kocht ik recent verpakkingsvrij en daar wil ik ook bij blijven.

Stilaan schakel ik over naar onverpakte specerijen. Onlangs zwarte peper en currypoeder bijgevuld.

Ik maakte nog een keer zelf wasmiddel. Het recept daarvoor is heel eenvoudig: 40 gram castillezeep raspen en de vlokken oplossen in 2,5 l kokend water. Laten afkoelen en in flessen overgieten. Ik gebruik geen wasverzachter en voeg een katoenen zakdoekje met 7-8 druppels etherische olie naar keuze toe aan de was.

Verder kocht ik 3 kg speltbloem in een papieren zak van Boerencompagnie in plaats van kleine verpakkingen die niet helemaal te recyclen zijn. Extra leuk om te weten dat die bloem maar enkele kilometers heeft afgelegd om in de winkel te raken (van Heverlee naar Leuven).

Door met mensen rond me te praten over plastic minderen breidt mijn kennis ook uit, zodat ik meer opties heb. Zo kwam ik onlangs in The Food Hub in Brussel (die in Leuven kende ik al een tijdje) en vertelde een vriend me over Terrabio, ook in Brussel. In Leuven ging in de Sluisstraat Content 2.0 open, een tweede verpakkingsvrije winkel.

Misschien vraag je je nu af of plasticvrij niet duurder uitkomt. Vaak zijn verpakkingsvrije producten namelijk ook bio. Ik neem meestal de proef op de som wanneer ik een product overschakel en stel vast dat in vele gevallen de nieuwe keuze ongeveer hetzelfde kost of goedkoper is dan de oude. Voor één item in dit bericht was dat niet het geval: zwarte peper kostte verpakkingsvrij een stuk duurder.

Wat heb ik nog geleerd? Planning is alles. In plaats van gauw even ongepland de supermarkt inrennen zorgvuldig tevoren bekijken wat ik nodig heb en ervoor zorgen dat ik de nodige zakjes en potjes bij me heb. Het is iets meer moeite, maar het is rustiger winkelen en geeft veel meer voldoening achteraf. Het doet mij ook beseffen dat we als consument veel macht hebben. Het economische kaartenhuis staat of valt met wat wij als consument al dan niet willen aankopen. En nu is het hopen dat eindelijk dat verbod op plastic zakjes er ook in Vlaanderen komt. Want af en toe mogen overheden ook wel eens een stap zetten, natuurlijk.

Sandra

 

 

 

Eenvoudiger Leven Tip # 9 – Hou de Piraminder in je achterhoofd

Geplaatst op Geupdate op

Het hoeven niet altijd lange verhalen te zijn, dus een korte tip vandaag. Eigenlijk alleen een beeld. De ‘Piraminder’ is oorspronkelijk ontworpen door Sarah Lazarovic. In het Engels heet hij ‘Buyerarchy of Needs’. Veel toelichting hoeft hij niet. Met een stevige balk ‘Gebruik wat je hebt’, een klein topje ‘Koop’, en tussenin ‘delen’, ‘ruilen’, ‘tweedehands’ en ‘zelf maken’ zet de Piraminder ons ertoe aan ons consumeergedrag te veranderen. Persoonlijk zou ik hem niet op z’n kop zetten als je hem een naam geeft die verwijst naar piramides, maar dat is een detail. De boodschap is duidelijk. Als je deze Piraminder lang genoeg voor je neus houdt, krijg je vanzelf zin om te ontspullen. Minder boeken, minder kleren, minder gadgets, flink huishouden in al die kasten, ademruimte! Niet zo meteen een idee hoe daaraan te beginnen? Leen een boek van de bib of in je vriendenkring over ontspullen – nee, niet kopen! -, google op ‘ontspullen’ – de tips vliegen je meteen om de oren – , en ten slotte, om het ook nog met enige humor en zelfrelativering te kunnen benaderen kan je de 52-weken-ontspullen-blog van Astrid lezen.

 

 

 

 

 

 

Oud en nieuw in de Villa

Geplaatst op

Het lijkt wat stiller in Villa VanZelf, maar dat is natuurlijk slechts schijn. We verzorgden de redactie van het boek ‘Zeven Stappen naar de Natuurlijke Moestuin’ van Frank Anrijs, gaven les bij de lesgeversopleiding en jaaropleiding van permacultuurcentrum Yggdrasil, coverzevenstappen72dpipresenteerden de droogtoiletworkshop Flush Free voor VIBE, deden workshops over permacultuur bij onder andere Velt Kalmthout, lanceerden ons eerste e-boekje ‘Creativiteit = kracht!’, schreven brieven voor ‘Bestel een Brief’, en organiseerden natuurlijk de maandelijkse workshop Duurzaam Scheren met Monsieur Léon.

Tussendoor eiste het dagelijks leven met het nodige lawaai, stof en chaos de aandacht op. Eenvoudiger willen leven is ironisch genoeg soms een complex gegeven. Goed nieuws is dat de verbouwing van de Villa naar een bijna-passiefhuis al een heel eind op weg is. De tuin is winterklaar en de brandhoutvoorraad is op peil. We hopenimg_8855 zo snel mogelijk in 2017 in Villa VanZelf volwaardige workshops te kunnen geven, met onder andere Flush Free, een leemworkshop, bodemzorg, permacultuur, en hopelijk ook al de bouw van een heuse ‘rocket mass heater’.

Buiten de Villa werken we in 2017 samen met Bert Dhondt voor de Permacultuur Design-Cursus in het Voedselbos. Bert en Marc vatten trouwens samen het meerjarige traject aan om het ‘Diploma in Applied Permaculture Design’ te verkrijgen, waarmee ze met nog meer diepgang cursussen en workshops te kunnen geven. Vanaf januari hopen we van start te gaan met de workshop Duurzaam Scheren in Gent en omgeving. De wandelingen in het Arboretum van Tervuren zijn ondertussen een vaste waarde geworden, dat doen we volgend jaar ook voor onder meer de Vlaamse Herboristenvereniging, voor Velt-afdelingen, en in het kader van de Week van het Bos.

‘100 x pianist’ loopt op z’n eind, maar een ander project, combinatie van muziek en theater, komt in de plaats.

Verder werd Villaimg_8856 VanZelf geselecteerd voor de Burgerschool van Netwerk Bewust Verbruiken en zullen we in de loop van het nieuwe jaar kunnen rekenen op coaching om met meer armslag en know-how door te gaan.

Dat is dan ook wat we willen doen, op onze eigen schaal, met eigen middelen en talenten timmeren aan de weg. We wensen jou hetzelfde! Fijn 2017!

Ecologisch reizen, een contradictie?

Geplaatst op

Kan je ecologisch reizen? Volgens Green Evelien is het een contradictio in terminis. Je verplaatsen, zeker over lange afstanden, is sowieso een belasting voor het milieu. Dat klopt natuurlijk, zeker als je na een verre vliegreis ook nog eens voor een 4-sterrenhotel kiest en met een quad over plaatselijke zandwegen gaat scheuren.

Als niet-autobezitters – tenzij je het gebruik van een deelauto ook als autobezit beschouwt – gingen wij tot nu toe met een huurauto op vakantie. Vliegreizen proberen we bewust tot het minimum te beperken, vorig jaar kwamen we met z’n vijven uit op 1 tweepersoonsvlucht binnen Europa, dit jaar zal de teller op 0 staan. Vorig jaar werd onze vakantiebestemming  Schotland, en ook al gingen we niet helemaal tot de echte Highlands, toch ervoer ik de heen- en terugreis als eindeloos, oncomfortabel (files lijken er toch altijd wel wat bij te horen als je honderden kilometers aflegt) en ongezond (de geur van uitlaatgassen die de hete auto binnendringt op volle snelwegen). Dit jaar anders, nam ik me voor.

Niet op vakantie gaan is natuurlijk ook een optie. Als je wil, heb je snel argumenten bij elkaar voor een zogenaamde staycation in eigen huis: vakantie betekent bijkomende stress, organisatie, gezinsconflicten, is duur, er kan vanalles misgaan en wanneer je terugkeert, is de dagelijkse routine extra pijnlijk. Kan allemaal wel waar zijn, maar ik  blijf op vakantie gaan met het gezin vooral als meerwaarde ervaren. Met (bijna) volwassen kinderen in huis is met z’n allen samen dingen beleven geen evidentie meer (ik zie mijn adolescenten nog niet gedwee hun laptops afzetten voor een thuisblijf-vakantie in onze achtertuin). Ik heb vakanties samen altijd aangevoeld als één van de soorten cement die een gezin bij elkaar houden, ook al waren sommige reizen allerminst toonbeelden van peis en vree. De herinneringen die nog altijd worden opgehaald aan reizen van 5 of 10 jaar geleden bevestigen dat. En even uit het gewone stappen en een nieuw stukje wereld ontdekken blijft hoe dan ook een fijne prikkel.

We kozen voor een dubbele formule om iedereen maximaal gelukkig te maken: een weekje stad, en los daarvan een weekje natuur, voor iedereen vrij te beslissen of er al dan niet in één of beide formules werd ingestapt. De stad werd Berlijn, met de trein. Vaak lijkt het erop dat hoe ecologischer je probeert te reizen, des te meer je financieel wordt afgestraft. Genre: vliegtuigtrip voor een habbekrats, treinreis kost een fortuin. Concreet kostte onze treinreis voor 5 personen, waarvan 3 aan jongerentarief (- 25j), 590 € heen en terug. Geboekt ongeveer een maand voor de reis, dus dat had wellicht goedkoper gekund, wel met plaatsreservaties inbegrepen. We kozen bewust niet voor hogesnelheidstreinen, wat de prijs flink drukte. Het betekende wel dat we twee overstappen hadden, maar de aansluitingen waren redelijk en de reisduur was ongeveer 6 1/2 uur. Een technisch defect waardoor we een aansluiting misten kostte op de heenreis een uur vertraging, maar Deutsche Bahn zorgde vlot voor een nieuwe plaatsreservatie op een andere trein en beloofde een gedeeltelijke terugbetaling van onze tickets. Dat dossier is nog lopende, maar ik zie het een vliegtuigmaatschappij niet zo meteen doen, terugbetalen bij vertraging.

Voor de rest: geen files, geen stank, geen oververhitte auto en heerlijk uren lezen en schrijven (dat is dan weer het voordeel van grote kinderen hebben, al heb ik de trein toen ze klein waren ook altijd veel fijner en relaxter gevonden dan de auto).

Eco op onze bestemming: logeren in een appartement, mogelijkheid om afval te scheiden zodra we de deur uitstapten, meestal zelf koken, voornamelijk tweedehands shoppen (waar Berlijn een goeie plek voor is), alle verplaatsingen te voet of met openbaar vervoer. Op vakantievoetafdruk.nl kan je de ecologische voetafdruk van je vakantie berekenen. Wij kwamen er met 87 m²/dag behoorlijk uit, als je weet dat 90 m² per dag beschouwd wordt als een ‘eerlijke’ vakantie en de gemiddelde vakantievoetafdruk per dag voor een Nederlander op 250 m² uitkomt. Voor Belgen zal dat niet veel anders zijn. Diezelfde vakantie met de auto zou ons op 104 m²/dag hebben gebracht.

Onze ‘formule 2’ werd een weekje kamperen in de Hoge Venen. Vervoer: met de deelauto, financieel een stuk interessanter dan een huurauto. Eco: voornamelijk zelf koken, zoveel mogelijk verplaatsingen te voet, een camping met zonnepanelen op het sanitair-blok en strikte afvalscheiding, tot en met metalen dekseltjes en plastic flessendoppen. Toegegeven, dat we daar terechtkwamen was toeval en niet het resultaat van rigoureus opzoekingswerk over het eco-gehalte van campings, maar toch mooi meegenomen. Deze vakantie had een voetafdruk van 65 m²/dag.

Beetje te vergaand al dat rationele gereken voor iets als vakantie? Het is natuurlijk nog altijd de bedoeling dat het doodgewoon leuk blijft en we niet onder schuldgevoelens gebukt hoeven te gaan zodra we onze landsgrenzen overschreiden.  Maar met even stilstaan bij keuzes en kijken waar het anders kan is ook niks mis. Ik vond onze formules zeker voor herhaling vatbaar.

 

natuur- en slakvriendelijk tuinieren

Geplaatst op

IMG_8083Tot voor kort stond ik er niet eens bij stil. Slakken? Ja, nu je ’t zegt, maar nauwelijks gezien dit voorjaar. Ik besefte pas dat het iets bijzonders was toen ik meer en meer tuiniers hoorde klagen over de schijnbaar niet te stoppen gigantische invasie van slakkenlegers. Het bracht wel herinneringen naar boven van mijn eigen strijd tegen slakken toen ik mijn eerste stappen als argeloos amateur-tuinier zette. Ik ben nu enkele stappen verder, en nog steeds argeloos amateur-tuinier ;-), maar gelukkig heb ik onderweg kennis gemaakt met permacultuur, en nog beter: met natuurlijk moestuinieren en schijnbare chaos. Ik leg nog wel een keer uit wat dat precies betekent, maar het komt erop neer dat je veel meer natuur toelaat in je tuin: een grote diversiteit aan groeiers en bloeiers zorgt voor een grote diversiteit aan insecten, zoogdiertjes, maar ook bacteriën en schimmels, die alle plagen in je tuin in bedwang houden. Helemaal verdwenen zijn ze niet, dat heeft onze mizuna ondervonden die slakken heel lekker vonden, maar dat hoeft ook niet, ze hebben zelf namelijk ook een belangrijke functie in het ecosysteem dat je tuin ondertussen geworden is. Een erg onderschatte aanwezigheid in de tuin zijn alle kleine beestjes die zich in de bodem ophouden: bacteriën, schimmels, nematoden, pissebedden, etcetera. Die zorgen voor een gezonde bodem en voor de voeding die je groentjes zo broodnodig hebben. De belangrijkste beschermmaatregelen voor deze waardevolle wezentjes is 1. de bodem niet meer bewerken, en 2. mulchen. Stoppen met spitten dus, en zorgen voor een permanente bedekking van de bodem, in de winter met boombladeren, stro, houthaksel; in de lente en zomer met vers materiaal zoals gras, smeerwortel, verhakseld snoeihout enzovoort.

Frank van de blog Natuurlijk Moestuinieren heeft het in zijn nieuwste bericht over ‘Slakken, een andere aanpak werkt misschien beter‘:

‘Slakken kun je tot in de eeuwigheid bestrijden of je kan zorgen dat je door planning, doordacht tuinieren en wat tijd het probleem voor altijd oplost. Slakken moet je niet als iets negatief of positief bekijken, het is gewoon een onderdeel van de natuur met zijn eigen functie. Net zoals vele andere dieren en planten.

Je kan je daar druk over maken en je tijd verliezen in nachtelijke zoektochten, het inschakelen van slakkenkorrels en het afdweilen van facebookgroepen en moestuinfora om de ideale oplossing te vinden. Maar die ga je daar niet vinden volgens mij. Ik heb ze alleszins nog nooit zien passeren.’

Lees het hele bericht onder deze link.

Marc

Composttoilet wordt museumstuk

Geplaatst op Geupdate op

ct zoomEén van onze toiletten is een museumstuk geworden! Het is vanaf half mei te bezichtigen in het MAS, Museum Aan de Stroom, in Antwerpen. Het toilet maakt daar deel uit van de nieuwe permanente expo ‘Antwerpen à la carte’. Ik citeer even het museum: ‘De expo “Antwerpen à la carte” legt de intieme band tussen de stad en voedsel bloot, van de zestiende eeuw tot in de verre toekomst. Hoe komen steden aan hun eten? Waar ter wereld komen de gewassen vandaan en hoe bereiken ze de stad? Wat eten mensen en waar kopen ze het? Gelijkt de hedendaagse keuken van vandaag nog op een keuken uit pakweg de zeventiende eeuw? En waar blijven we met al het afval?’

Voor die laatste vraag reiken wij met ons toilet een stukje van de oplossing aan. Wat compostering betreft moeten grootschalige, goed werkende systemen geadopteerd worden in plaats van individuele compostering, die in een stedelijke context niet realistisch is. Die systemen bestaan al, het is vooral een kwestie van experimenteren en durf om eraan te beginnen. Het grote voordeel is dat je ook in de stad de kringloop van nutriënten kort kan houden, zonder dat de gezondheid van de inwoners in gevaar komt. Een goede compostering belet dat pathogenen mee in de kringloop gehouden worden. Daar valt heel veel over te vertellen, maar daarvoor kom je best naar een lezing of workshop composttoilet, data vind je in onze kalender.

De expo opent de deuren op 14 mei. Voor verdere info surf je naar de site van het MAS.