waterzuinigheid

Een natuurlijke waterzuivering aanleggen

Geplaatst op

De afgelopen maanden werkten we in fasen aan het aanleggen van een natuurlijke waterzuivering met planten. Hierin wordt rechtstreeks en vanaf het dak regenwater verzameld en na zuivering opgeslagen in ondergrondse waterputten. Op termijn zullen we dit water gebruiken voor alle toepassingen, ook als drinkwater. Hieronder zie je de achtereenvolgende fasen van aanleg. Technisch advies, ondersteuning en levering van materialen gebeurde door Pure Milieutechniek. Voor de laatste arbeidsintensieve fase kregen we extra hulp van plaatselijke LETS-leden Bart en Marten, waarvoor dank!

Stap 1: de plek afbakenen en een fundering leggen onder de vorm van een stabilisé-laag.

 

Stap 2: de wanden maken met houten planken en op maat gezaagde kastanjehouten palen.

 

Stap 3: bekleding van de bak met viltdoek.

 

Stap 4: over het viltdoek gaat een laag zware folie.

 

Stap 5: waterdicht afwerken van de naden.

Stap 6: De waterzuivering is voorlopig afgewerkt. Hierna was het wachten op regen zodat de bak voldoende volliep en we konden checken of alles waterdicht was. Waarna het regenwater voor de volgende fase van aanleg ook weer moest worden verwijderd.

 

De inhoud van twee big bags met respectievelijk grof en fijn lavagruis moet van de voortuin naar de achtertuin worden gebracht om in de waterzuivering te worden aangebracht. Scheppen maar!

 

Stap 7: grof lavagruis gelijkmatig uitspreiden over de bodem van de bak.

Stap 8 en 9: over het grof lavagruis gaat fijn lavagruis heen en op de plek waar het regenwater zal aankomen via de regenpijp een laag fijne kiezel uit de Eiffel, dit om wegspoelen van het lavagruis bij felle regen te vermijden.

Stap 10: verdeling van de planten over de bak. Het gaat om zeggesoorten, mattenbies, holpijp, moerasspirea, iris en kattenstaart.

De waterzuivering is klaar. De planten gaan in herfst- en wintermodus en zullen vanaf volgend seizoen de bak helemaal begroeien zodat de zuivering optimaal kan werken. Het gefilterde water dat de eerste maanden in de waterputten terechtkomt is al drinkbaar maar bevat nog – onschadelijk – residu van het lavagruis. Op termijn verdwijnt dit.

Advertenties

Geslaagde workshop Flush Free in het Gemout

Geplaatst op Geupdate op

Op zaterdag 3 oktober daagden een aantal moedige mensen uit de buurt van Hoegaarden op in het Gemout om een zonnige dag te spenderen aan een workshop composttoilet. Een pis- en kak-evenement dus, om het meteen maar even botweg bij z’n naam te noemen. Ik zag de deelnemers geboeid luisteren naar m’n verhaal, waarin alles aan bod kwam wat een mens zeker moet weten over het composttoilet (vanaf nu afgekort tot ct):

  • waarom kiezen voor een ct,
  • infrastructuur voorzien,
  • afdekmaterialen zoeken,
  • hoe het ct gebruiken,
  • een compostbak aanleggen en gebruiken,
  • het composteerproces begrijpen en opvolgen,
  • en ten slotte de compost gebruiken in de tuin.

Geregeld ontstond een uitgelaten sfeertje op momenten dat taboes werden doorbroken en er, nog ietwat schuchter, over pis en kak, stront en zeik werd gediscussieerd. Het heeft iets bevrijdends om die woorden die we toch een beetje als ‘niet netjes’ ervaren luidop in een veilige context te kunnen uitspreken. Daarom hou ik aan het begin van elke ct-workshop een taboespelletje. Als je wil weten hoe dat gaat, moet je zelf maar een keer een workshop bijwonen.

Ik wil mensen er zoveel mogelijk toe brengen zelf met een ct te starten. Met alleen theoretische kennis doorgeven lukt dat niet. Daarom heb ik er een hands-on sessie aan gekoppeld waarbij deelnemers die dat wilden zelf een composttoilet konden bouwen. Het model is geïnspireerd op het eenvoudige maar uitstekend werkende ct-systeem dat Joe Jenkins beschrijft in zijn The Humanure Handbook. De hele middag was het één en al bedrijvigheid op de koer van het Gemout: zagen, boren, raspen, lijmen, schroeven … De creatieve geesten gingen helemaal los, met onderstaande prachtige wc’s als resultaat. Ze hebben enkel nog een verflaagje nodig. Ik ben zelf ook erg trots op het resultaat!

composttoiletten gemout 3-10-15Begint het bij jou ook wat te kriebelen om met een ct van start te gaan? Je kan zelf een workshop organiseren en me als begeleider uitnodigen, een organisatie in je buurt suggereren om dat voor jou te doen, of onze data voor volgende workshops in het oog houden en daarbij aansluiten. Voor vragen en info kan je mailen naar villavanzelf@gmail.com.

Hopelijk tot gauw!

Marc

Workshops en lezingen Composttoilet – najaar 2015

Geplaatst op

c5_think_about_itIn ‘Luxueus leven zonder doorspoeltoilet’ kon je eerder lezen over onze evolutie van ‘doorspoelers’ naar ‘flush free’ gezin. Over composttoiletten en het gebruik ervan valt nog wel veel meer te vertellen: een stuk theorie over micro-organismen, koolstof-stikstofverhoudingen, de effecten van in composthopen opgewekte warmte en andere fascinerende fenomenen. En natuurlijk kan je ook doodgewoon praktisch aan de slag gaan en in enkele uren met eenvoudige middelen zelf een composttoilet timmeren.

Marc geeft dit najaar op verschillende plaatsen workshops en lezingen over het thema.

  • Tijdens de ‘International Permaculture Convergence’ die van donderdag 10 tot woensdag 16 september 2015 doorgaat in de buurt van Londen. De IPCUK is een event dat honderden geïnteresseerden en deskundigen in permacultuur uit de hele wereld samenbrengt.
  • Op zaterdag 3 oktober bij vzw Gemout in Outgaarden. Dit wordt een workshop van een volledige dag met theoretisch en praktisch gedeelte waarvoor je apart kan intekenen.
  • Op zaterdag 10 oktober staat hij met standje en toilet op de Fabricoleermarkt en Repair Café van Transitie Tervuren

Wil je zelf een lezing of workshop composttoilet organiseren en heb je daarvoor een geschikte plek bij je thuis of in je buurt, dan kan je Marc ook boeken op een ander moment.

Meer info en inschrijvingen via: villavanzelf@gmail.com.

 

 

Luxueus leven zonder doorspoeltoilet

Geplaatst op

Luxueus leven zonder koelkast hebben we al geleerd. Daarover kon je hier en hier en hier eerder lezen. Intussen stellen we het al meer dan een jaar zonder koud zoemding in de keuken en werd onlangs onze maandelijkse elektriciteitsrekening door de leverancier een stuk naar beneden herberekend.

IMG_7113
zelf gemaakt houten composttoilet 2.0

Maar kan je ook zonder doorspoeltoilet nog een luxueus bestaan leiden? Het is zo één van die dingen waar je zo erg aan gewend bent dat het enige weerstand oproept om ze in vraag te stellen: behoefte doen, druk op de knop, pssssjjjjjj, en wég. Niet meer aan denken, de riolering en de waterzuiveringsmaatschappij doen de rest. Wat waar terechtkomt en welke ontzaglijke hoeveelheden zuiver drinkwater er opgaan aan het wegspoelen van onze lichaamsproducten, daar willen we liever niet bij stilstaan. Het zijn de verworvenheden van onze moderne samenleving waar we doodgewoon recht op hebben. Alternatieven zijn voor de eco-fundi’s of neo-hippie’s, en laat ons daar een keer hartelijk om lachen.

Nu ja, op een goeie dag kan je toilet het ook doodgewoon laten afweten, en wat dan? Of je woont in Villa Vanzelf, waar het enige beschikbare toilet een zodanig slecht aangelegde afvoer heeft dat verstopping zowat dagelijkse kost is. Niet leuk! Vooral niet als in de praktijk jij elke keer de pineut bent om het op te lossen.

Mijn Villa-partner had in onze vorige woning al een prototype composttoilet gebouwd met behulp van een oude stoel en plastic emmers en maakte daar consequent gebruik van. De rest van ons gezin raakte niet echt bekeerd. Intussen is composttoilet versie 2.0 gebouwd, luxueuzer om op te zitten – een ware koningstroon – met grotere emmers. En is ons hele gezin van 5 personen omgeschakeld naar composttoilet-gebruik. Want als je moet kiezen tussen eigenhandig met grote regelmaat een doorspoeltoilet ontstoppen of toch maar wennen aan een composttoilet, dan weet je het wel. De omstandigheden hebben ons dus een handje geholpen.

En hoe moet je je dat nu voorstellen, zo’n composttoilet. Gewoon:

  1. Til het deksel op.
  2. Ga zitten.
  3. Doe je behoefte, groot of klein.
  4. Gebruik naar believen toiletpapier en gooi het in het toilet.

Met andere woorden: idem als bij een gewoon doorspoeltoilet. Maar dan wordt het even anders.

  1. Spoel niet door, er valt niks door te spoelen.
  2. In geval van kleine behoefte: hoef je niks te doen als de urine geabsorbeerd is door het materiaal wat al in het composttoilet ligt.
  3. In geval van grote behoefte: ligt die niet in water te dobberen, klaar om via de waterglijbaan te verdwijnen. Wen er maar aan. Je bedekt het hele zaakje met afdekmateriaal.
  4. Deksel dicht.
  5. Klaar!

Naast een composttoilet heb je altijd een emmer met afdekmateriaal staan, met een scheplepel erin. Wat voor IMG_7115afdekmateriaal? Fijn houtzaagsel is prima, bij sommige houtzagerijen kan je het gratis krijgen. Wij experimenteerden ook met verhakseld reuzenriet (miscanthus) en met houtschaafsel, wat we minder geschikt vinden.

Stinkt het? Goeie vraag, en het antwoord is niet eenvoudig ja of nee. Wij merken dat het van allerlei factoren afhangt:

  • Voldoende afdekken is belangrijk, en de ene persoon is daar zorgvuldiger in dan de ander. Als je een nonchalante voorganger hebt, moet je er een schep bovenop gooien.
  • Welk soort afdekmateriaal je hebt, kan veel verschil maken. Het fijne houtzaagsel wat wij gebruiken, is heel geschikt, maar wanneer het vochtig is, is het nog efficiënter. Daarom stockeren we het nu buiten in een uit palletten gemaakte compostbak in plaats van in zakken in de kelder.
  • Ten slotte speelt ook je ingesteldheid een rol. Van een composttoilet zijn we geneigd te eisen dat het volkomen geurloos is, terwijl we bij een doorspoeltoilet toch ook moeten leven met het feit dat het net na toiletbezoek nu eenmaal niet naar viooltjes ruikt. (En ja, je kan er ook toiletverfrisser bijhalen, maar dat ‘covert’ toch niet helemaal en de synthetische stank daarvan vermengd met toiletgeur vind ik vaak nog viezer).
  • Zorgen voor goeie verluchting is altijd nodig bij een toilet. Bij ons staat het composttoilet door omstandigheden in de garage. Niet ideaal, maar op termijn komt daar verandering in.

IMG_7114En is zo’n composttoilet nu niet gênant? Het is een beetje wennen dat je lichaamsproducten en die van je huisgenoten – weliswaar afgedekt – bewaard blijven in plaats van zo snel mogelijk uit het zicht te verdwijnen. De evidente toiletgeluiden zijn anders – nee, geen plons meer – en de eerste keren denk je dat het echt niet mogelijk is dat die drol niet door het hele huis gaat stinken, zelfs met een vracht zaagsel er overheen.

Wat doe je als de emmer vol is? Een volle emmer haal je uit het toilet, leeg je in de compostbak en wordt daarna schoongemaakt. Toegegeven: voor een gezin met meerdere personen heb je een voldoende grote compost-site nodig.

 

Voordelen?

  1. Geen verstopt toilet meer!
  2. Geen gedoe meer om de bochten en kronkels van je toilet schoon en hygiënisch te houden.
  3. Geen chemische producten nodig.
  4. Houtzaagsel ruikt heerlijk, in tegenstelling tot toiletverfrisser.
  5. Je bent je eigen producent van prima compost.
  6. Enorme water- en geldbesparing! Concreet: ons gezin van 5 verbruikte het afgelopen jaar 89 m³ water – en dat met ongeveer een half jaar gebruik van het composttoilet – terwijl het gemiddelde jaarverbruik voor onze gezinsgrootte 200 m³ is.
  7. Een stukje meer eenvoud in je leven, en dat voelt doodgewoon goed.
  8. Een beetje aardser omgaan met ons lichaam kan geen kwaad.

Nadelen?

  1. Wennen.
  2. Experimenteren voor je de voor jou ideale formule en organisatie hebt gevonden.
  3. Eerlijk is eerlijk: volle emmers ruimen is niet de allerleukste huishoudelijke klus, maar ook niet mega-vies. Door de vermenging met afdekmateriaal blijven geuren alvast binnen de perken. Bovendien is een gewoon toilet goed onderhouden ook niet de vrolijkste activiteit.

Ten slotte … zijn er nog alle ‘ja maars’. Wat met al die bacteriën? Wat als je ziek bent? Wat met menstruerende vrouwen? Kan het wel met een heel gezin? Kan je een composttoilet zelf maken? Is het verantwoord om de geproduceerde compost voor je groentetuin te gebruiken? Binnenkort meer daarover.